Soevereine Vorstendom der Verenigde Nederlanden
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Het Soevereine Vorstendom der Verenigde Nederlanden, in de toenmalige spelling Souvereine Vorstendom der Verëenigde Nederlanden, was de oorspronkelijke naam van het Koninkrijk der Nederlanden toen eind 1813 de overwinnaars van Napoleon een staatkundige herinrichting van Europa bewerkstelligden, die uiteindelijk zou worden vastgelegd door het Congres van Wenen.
Bij het trekken van de nieuwe landsgrenzen herkreeg Nederland, dat deel had uitgemaakt van het Franse Keizerrijk, zijn onafhankelijkheid als staat.
De toenmalige grote mogendheden Groot-Brittannië en Pruisen, dat zou opgaan in de nieuwe Duitse Bond, een verband van 35 vorstendommen en vier vrije steden, verschilden van mening over de definitieve afbakening van het territorium van deze staat. Pruisen wilde dat de Noordelijke Nederlanden zouden worden toegekend aan deze bond, die in 1815 formeel in het leven werd geroepen. Groot-Brittannië wenste de Noordelijke Nederlanden echter samen te voegen met de Zuidelijke Nederlanden tot één staat, die buiten de Duitse Bond zou blijven. Deze fusie werd vooral bepleit door de Britse minister van Buitenlandse Zaken Castlereagh.
Na de proclamatie van dit Vorstendom der Verenigde Nederlanden op 20 november 1813 werd de toenmalige erfprins Willem Frederik van Oranje-Nassau in Amsterdam als "vorst" ingehuldigd.
Dit vorstendom betrof echter aanvankelijk enkel de zogeheten Noordelijke Nederlanden: de (tijdelijke) vereniging met de Zuidelijke Nederlanden vond plaats in 1814 in een "réunion intime et complète", terwijl met Luxemburg een personele unie tot stand kwam: de vorst van Nederland was tevens de groothertog van Luxemburg, dat lid was van de Duitse Bond. In maart 1815 werd deze vorst gekroond tot "Koning der Nederlanden", waarop ook de naam van het land veranderde in het thans nog gangbare "Koninkrijk der Nederlanden". Die benaming wordt zowel gebruikt voor het grondgebied van de staat Nederland in enge zin als voor het verband met de vroegere koloniën op grond van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden in ruimere zin.
Tijdens het Congres van Wenen in 1815 werd min of meer beslist tot het afstaan van de Zuidelijke Nederlanden (België en Luxemburg) door Frankrijk.
Onder andere over de toekomst van de rechteroever van de Maas waren er meningsverschillen, maar vorst Willem kreeg op 11 februari 1814 de linkeroever van de Maas definitief toebedeeld. Hierna maakte hij nog aanspraak op het gebied tussen Maas en Rijn.
Uiteindelijk zou hij het grondgebied verkrijgen van de Oostenrijkse Nederlanden volgens de grenzen uit 1789 (dus zonder Frans-Vlaanderen), de oude Republiek, en het Land van Luik, met enkele correcties. Willem poogde vergeefs ook Givet, Quesnoy, Maubeuge, Valenciennes en Condé toegewezen te krijgen. Sittard wilde Duits blijven maar kwam bij het verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Herzogenrath wilde Nederlands blijven maar kwam toch bij de Duitse Bond.
Hoewel Luxemburg in principe niet tot het verenigd Koninkrijk behoorde en deel uitmaakte van de Duitse Bond, beschouwde Willem het ook als deel van "zijn" verenigde Nederlanden. Toen de definitieve nederlaag van Napoleon op handen leek, die uiteindelijk zou worden bezegdld door de Slag bij Waterloo, aarzelde Willem niet langer en riep hij zich op 16 maart 1815 met instemming van de mogenheden uit tot Koning der Nederlanden, Willem I, nadat op 13 februari 1815 de Nederlanden definitief verenigd werden in het Traktaat van de 38 Artikelen.
In september 1815 werd in Brussel de vereniging van de Noordelijke- en Zuidelijke Nederlanden plechtig gevierd. Met de eenwording verwezenlijkte Willem I het ideaal van Willem van Oranje.
 Zie Verenigd Koninkrijk der Nederlanden voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Literatuur (o.a.)
- Johann Stephan Wijne Koning Willem I, uitg. Kruseman, Den Haag (1964)
- Leonard Jan Plemp van Duiveland Willem Frederik, koning der Nederlanden, uitg. Nederlandsche Handel-Maatschappij, Amsterdam (1949)
- Adriaan Goslinga Koning Willem I als verlicht despoot, uitg. Bosch, Baarn (1918)
