Eemshaven
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
 |
|||
  Eemshaven
|
|||
|
|
|||
|
|
|||
| Provincie | Groningen | ||
| Gemeente | Eemsmond | ||
| Coördinaten | 53°26'N 6°49'E | ||
 |
|||
| Satellietfoto van de Eems, de Eemshaven is linksboven te zien | |||
|
|||
De Eemshaven is gelegen in de gemeente Eemsmond in de provincie Groningen en is de grootste zeehaven van Noord-Nederland. De Eemshaven wordt, evenals de haven van Delfzijl, beheerd door Groningen Seaports. De haven ligt ongeveer op de plaats van de verdwenen haven Emetha.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
In de jaren '50 en '60 groeide de Nederlandse economie hard. Er was behoefte aan veel ruimte voor de stevige industriële ontwikkeling die het land doormaakte. Een van de maatregelen die men koos was de aanleg van een nieuwe zeehaven in Noord-Nederland. Dat was de Eemshaven, zo'n 20 kilometer noordelijk van de bestaande zeehaven Delfzijl, in de gemeente Eemsmond (huidige naam van de gemeente).
Een van de redenen om juist voor het Noorden te kiezen was het grote overschot aan arbeidskrachten die voorheen in de landbouw werkten.[1] Op 8 februari 1968 besloten de Provinciale Staten van Groningen tot de realisatie van het Eemshavenproject. Het basisplan omvatte de aanleg van een haven voor schepen tot 40.000 ton, wat later uitgebreid zou kunnen worden naar 70.000 ton. Grondleggers van het plan waren de Groninger waterstaatskundigen ir. J. van Veen en ir. N. Nanninga.[2] Het feitelijke ontwerp van de haven is van de hand van Johan van Veen. Hij ontwierp de haven op een zodanige wijze, dat de havenmonding tot in het Doekegat steekt. Het Doekegat is een diepe geul in de Waddenzee. Door dit ontwerp is het mogelijk dat schepen met een grote diepgang, en dus met veel tonnage, toegang hebben tot de Eemshaven.
In 1973 was de eerste fase van de werkzaamheden afgerond, en op 7 juni van dat jaar werd tegelijk met een uitbreiding van de haven van Delfzijl de Eemshaven geopend door Koningin Juliana vanaf het passagiersschip “Rottum”. In 1976 kwam de eerste klant naar de Eemshaven: AG Ems nam een stuk grond en een steiger in gebruik langs het Doekegatkanaal. De rederij ging passagiersdiensten onderhouden naar het Duitse eiland Borkum. De zogenaamde Butterfahrten van Rederij Kamstra verplaatsten zich ook van Delfzijl naar de Eemshaven. Deze laatste werden opgeheven in 1999, toen de Europese eenwording een einde maakte aan het belastingvrij inkopen in internationale wateren.
De Eemshaven was ontworpen voor grootschalige activiteiten in de olieraffinage en basischemie. De oliecrisis was echter een spaak in het wiel, waardoor er geen olie- noch chemische industrie van de grond kwam. De enige bron van inkomsten vormden (grote) schepen, die in de haven tijdelijk gestald werden (en waarvoor het havenschap geld ontving). Een van de topattracties was de olietanker Aiko Maru (lengte 365 m, breedte 70 m, 430.000 ton draagvermogen). Dat schip arriveerde op 22 april 1983, en was de oorzaak van de langste file ooit in de Provincie Groningen - 22 kilometer, van Delfzijl naar de Eemshaven.[2]
In 1978 werd een een 600 meter lange handelskade in gebruik genomen. Deze kade werd in 1984-1985 nog eens met 550 meter verlengd. In die jaren werd ook de Julianahaven uitgebreid. Vanaf de bouw van de kade begon zich kleinschalige bedrijvigheid te vestigen in de Eemshaven. Een grotere ontwikkeling was dat vanaf 1996 de Meyer-scheepswerf uit Papenburg besloot haar grootste schepen voor afbouw en bevoorrading naar de Eemshaven te brengen, vanwege problemen met de diepgang op de Eems. Het eerste schip dat in dat kader arriveerde was het luxueuze passagiersschip Galaxy, waar bijna een half miljoen mensen naar kwamen kijken in de anderhalve maand dat het schip in de haven lag.[2]
In de jaren '90 werd de eerdere aandacht op industrie losgelaten. Het accent bij de ontwikkeling van de haven ligt nu op logistieke bedrijvigheid[3], waaronder overslag[4]. Het eerste initiatief op dat gebied was een fruitterminal, die in 1986 voor circa 120 miljoen gulden werd aangelegd, maar mislukte. De terminal werd in 2000 afgebroken[5].
[bewerken] Chronologie
- 1973 - 7 juni: Officiële opening door koningin Juliana.
- 1976 - De eerste "klant", AG Ems start de Borkumlijn, een reguliere veerdienst op Borkum
- 1976 - start bouw van de elektriciteitscentrale van de Epon (695 Mw)
- 1977 - de Butterfahrten (taxfree minicruise) van rederij Kamstra worden verplaatst van Delfzijl naar de Eemshaven
- 1978 - start aanleg handelskade. In de loop der jaren vestigden zich daar onder meer Veem & Factor en Sealane.
- 1986 - opening van de fruitterminal waarvan de aanleg 122 miljoen gulden kostte
- 1990 - bouw van de patatfabriek
- 1994 - Opening van de drijvende afbouwwerf van scheepswerf Pattje
- 1994 - Het bedrijf Conoco (gasverwerking) komt in beeld door een mogelijke investering van 4 miljard gulden en werk voor 1700 man
- 1996 - uitbreiding van de electriciteitscentrale met 1705 Mw. De centrale is inmiddels eigendom van Electrabel
- 1996 - het eerste cruiseschip in aanbouw door de Meyer werf, de Galaxy, ligt enige tijd in de Eemshaven om te worden afgebouwd. Het schip trekt een half miljoen toeschouwers
- 1996 - naamswijziging: het Havenschap Delfzijl-Eemshaven gaat verder onder de naam Groningen Seaports
- 1997 - de patatfabriek wordt verplaatst naar Zeeland
- 1997 - plannen voor een buitendijkse werf, Meyer werf, bouwer van cruiseschepen overweegt verhuizing naar de Eemshaven
- 1999 - Wagenborg neemt de fruitterminal over. Tot dan is de fruitterminal het symbool van alles wat mislukt in de Eemshaven
- 1999 - het plan voor een buitendijkse werf wordt afgeblazen
- 1999 - Europese regels maken een einde aan de Butterfahrten
- 2003 - plannen voor sloopwerf Ecodocks
- 2004 - Het recyclingbedrijf Theo Pouw start een grote nevenvestiging in de Eemshaven
- 2006 - ontmanteling van de afbouwwerf Volharding (voorheen Pattje)
- 2006 - start van de moutfabriek Holland Malt
- 2007 - sloopwerf Ecodock is ter ziele
- 2007 - het bedrijf Biovalue start met de productie van biodiesel (jaarproductie 240 miljoen liter)
- 2008 - Het Eemshaven-complex wordt uitgebreid met de Beatrixhaven. AG Ems start haar Borkumlijn vanuit deze haven en Wijnne & Barends opent er een containerterminal
- 2008 - NorNed-kabel wordt operationeel met een onderzeese stroomkabel tussen Noorwegen en Nederland
- 2008 - start bouw van de elektriciteitscentrale van Nuon (1200 Mw)
- 2008 - Opening van het datacenter TCN, met Google als grootste klant
- toekomstig - uitbreiding Nuon, aanleg centrale RWE, Advanced Power Advanced Power en LNG-aanlanding (Essent, Vopak, Gasunie)
[bewerken] Bedrijven
[bewerken] Veerterminals
In de Eemshaven bevinden zich enkele veerterminals, onder andere van AG Ems met veerdiensten op Borkum en Helgoland.
[bewerken] Elektriciteitscentrales
De Oostlob is thans het gebied waar de grootste ontwikkelingen worden verwacht. De huidige twee elektriciteitscentrales van Electrabel (voorheen van EPON) zijn goed voor ongeveer 2500 MW (15 % van het geleverde vermogen in Nederland). In de Eemshaven komt bovendien een onderzeese hoogspanningskabel aan land vanuit Noorwegen. De 580 km lange Norned-kabel is een gelijkspanningskabel en daarom wordt er zowel in Noorwegen als in Eemshaven een convertorstation gebouwd. De Eemshaven speelt daarmee een belangrijke rol in de energievoorziening van Nederland.
NUON start in 2008 met de bouw van de Nuon Magnum Multi-fuel centrale met een vermogen van ongeveer 1300 MW [6] en het Duitse RWE bereidt de bouw van een kolencentrale van 1600 MW voor. Daarnaast zijn er ontwikkelingen gaande met betrekking tot de aanlanding van LNG. LNG wordt met grote schepen aangevoerd en met enkele aanpassingen zal het voor dit type schepen mogelijk worden de Eemshaven te bereiken.[7]
[bewerken] Moutfabriek
In de moutfabriek wordt graan tot mout verwerkt. De locatie in de Eemshaven is gekozen vanwege de goede aan- en afvoerwegen voor grondstoffen en de beschikbaarheid van frisse lucht die essentieel is voor het productieproces.
[bewerken] Overslagbedrijf
Het overslagbedrijf Veem & Factor exploiteert een aantal loodsen in de Eemshaven. Het bedrijf kwam op 30 juli 2007 in het landelijke nieuws doordat brand uitbrak in een aantal van de reusachtige opslagloodsen. In deze loodsen was huisvuil opgelagen voor een recyclingbedrijf. De brand kon met enige moeite worden geblust en leverde een miljoenenschade op.
[bewerken] Ecodock
Het ecodock zou de eerste werf ter wereld moeten worden waar oude schepen op een milieuvriendelijke manier worden gesloopt.
Omdat de twee investeerders niet met geld over de brug kwamen werd het ecodock in augustus 2007 failliet verklaard, nog voordat de eerste paal in de grond was geslagen.
[bewerken] Google
[bewerken] Spoor- en wegverbindingen
Twee rijkswegen lopen naar het havengebied:
- de N46, ook wel Eemshavenweg genoemd, de verbinding met Groningen en de A7.
- de N33 loopt naar Assen en de A28.
De spoorlijn Groningen–Roodeschool is in 1978 verlengd naar de Eemshaven. Het gedeelte van Roodeschool tot Eemshaven wordt uitsluitend gebruikt voor goederenvervoer, hoewel er plannen zijn om een passagiersdienst te gaan onderhouden ten behoeve van de veerdiensten. Buiten een busverbinding tussen 27 juni tot en met 30 augustus voor de bootdienst, is de enige mogelijkheid om zonder eigen vervoer vanuit Roodeschool naar de haven te komen per taxi.[7]
[bewerken] Trivia
- Tot en met 2008 werd eens per jaar geracet op een stratencircuit in de Eemshaven.
- Een opmerkelijk monument in een moderne haven is de poldermolen De Goliath uit 1897.
[bewerken] Referenties
- ↑ Regeringsnota ontwikkeling van het Noorden des Lands, 1968
- ↑ a b c http://www.groningen-seaports.com/x_downloads/geschiedenisgroningenseaports.pdf
- ↑ Eemshaven
- ↑ De Eemshaven - Mainport van Noord Nederland
- ↑ Eemshaven scrapped Fruit Terminal Eemshaven,Lommerts,Wagenborg, August 2000
- ↑ Nuon Magnum, innovatieve en duurzame technologie gebaseerd op het multi-fuel concept in Groningse Delfshaven
- ↑ a b De Eemshaven - Mainport van Noord Nederland
- ↑ Google wil energie; Eemshaven heeft het - Trouw
[bewerken] Externe links
| Gemeente Eemsmond |  |
|---|---|
|
Kernen: Eemshaven · Breede · Doodstil · Eppenhuizen · Hefswal · Kantens · Katershorn · Koningsoord · 't Lage van de weg · Noordpolder · Noordpolderzijl · Oldenzijl · Oldorp · Oosteinde · Oosternieland · Oudeschip · Paapstil · Roodeschool · Rottum · Startenhuizen · Stitswerd · Uithuizen · Uithuizermeeden · Usquert · Valom · Wadwerd · Warffum · Zandeweer · Zevenhuizen |
|
