Korps Mariniers

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Het Korps Mariniers is een onderdeel van de Koninklijke Marine en één van de oudste (sinds 1665) militaire onderdelen van de Nederlandse krijgsmacht.

Van oudsher bestaat het Korps Mariniers grotendeels uit infanteristen die dienst doen op oorlogsschepen of ingezet worden op de grens van land en water. Hoewel het korps sinds de jaren negentig van de vorige eeuw in toenemende mate wordt ingezet voor crisisbeheersingsmissies ver landinwaarts, zijn de zogenaamde amfibische operaties nog steeds een belangrijke element van het korps.

De wapenspreuk van Korps Mariniers luidt Qua patet orbis (Zo wijd de wereld strekt).

Inhoud 1 Geschiedenis 1.1 Algemeen 1.2 Nederland 1.3 De Tweede Wereldoorlog 1.4 Ontwikkelingen na de Tweede Wereldoorlog 2 Moderne korpsen 2.1 Algemeen 2.2 Nederland 3 Organisatie 4 Taken 5 Materieel 5.1 Bewapening 5.2 Voertuigen 5.3 Vaartuigen 5.4 Ander transport 6 Kazernes en locaties 6.1 Van Braam Houckgeestkazerne, Doorn 6.2 Den Helder 6.3 Van Ghentkazerne, Rotterdam 6.4 Mariniersmuseum, Rotterdam 6.5 Marinebasis, Den Helder 6.6 Marinebasis Parera, Willemstad (Curaçao) 6.7 Marine Kazerne Suffisant, Curaçao 6.8 Marinierskazerne Savaneta, Aruba 7 Tradities 8 Rangen bij het korps mariniers 9 Bronnen, noten en/of referenties 9.1 Noten 9.2 Bronnen 10 Zie ook 11 Externe link

[bewerken] Geschiedenis

[bewerken] Algemeen

In de klassieke oudheid was de zeeoorlog vaak een voortzetting van de landoorlog, met dien verstande dat krijgshandelingen ter zee werden verricht door dezelfde soldaten als te land. Schepen probeerden elkaar te enteren, waarna soldaten het vijandelijke schip overmeesterden.

Omdat in de Oudheid schepen in de Middellandse Zee meestal roeischepen (zoals de Trireem) waren, waren de bemanningen zowel roeier als soldaat. Later kwam er een functiescheiding tussen roeiers en soldaten. In sommige gevallen werden slaven of gevangenen gebruikt om galeien te roeien. Ook na de constructie van de ramsteven, waardoor het mogelijk werd andere schepen door rammen tot zinken te brengen, bleef het enteren van belang.

Met de komst van scheepsgeschut in de late Middeleeuwen veranderde de zeeoorlog van karakter en verdwenen de soldaten van de schepen.

[bewerken] Nederland

In de 17e eeuw ging de Republiek er toe over enkele infanterieregimenten onder gezag van de vloot te stellen. De infanteristen kregen de taak landingen op vijandelijk grondgebied uit te voeren.

In 1627 werden 1000 soldaten over schepen verdeeld, om vijandelijke schepen te kunnen enteren, op initiatief van luitenant-admiraal Philips van Dorp. Na de Vrede van Münster in 1648 verdwenen deze soldaten echter weer van de vloot.

Nadat een verzoek tot oprichting van een regiment zee-infanteristen in 1663 was afgewezen, werd in 1665 alsnog een regiment soldaten aan de marine toegewezen. Dit gebeurde op initiatief van raadspensionaris Johan de Witt en luitenant-admiraal Michiel de Ruyter. De eerste commandant was Willem Joseph van Ghent naar wie de Van Ghentkazerne in Rotterdam is vernoemd. Thans wordt 10 december 1665 gezien als oprichtingsdatum van het Korps Mariniers.

Het Nederlandse korps is het op 4 na oudste marinierskorps ter wereld. De Spaanse (1537), Portugese (1610 of 1621), Franse (1622) en Britse (1664) korpsen gingen de Nederlanders voor en ook deze korpsen bestaan nog steeds.

[bewerken] De Tweede Wereldoorlog

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog bevonden zich eenheden in Nederland, Nederlands-Indië, de Nederlandse Antillen en Suriname. Vooral bij de verdediging van de Maasbruggen in Rotterdam hebben mariniers een imponerende rol gespeeld.
Verdeeld in detachementen over de vloot, namen mariniers in december 1942 deel aan de Slag in de Javazee, terwijl zij op Java als bataljon waren ingedeeld bij de 3e divisie. In pogingen de Japanners te weerstaan onderscheidden zij zich o.a. in de gevechten bij Kertosono. Ten einde te kunnen deelnemen aan de acties tegen Japan in Azië, werd in 1944 in de Verenigde Staten een mariniersbrigade naar Amerikaans model opgericht. In Europa maakten mariniers deel uit van de Prinses Irene Brigade, een eenheid die op 6 augustus 1944 in Normandië aan land ging en deelnam aan de bevrijding van Zuid-Nederland.^[1]

[bewerken] Ontwikkelingen na de Tweede Wereldoorlog

Van 1946 tot 1950 was het Korps Mariniers actief in voormalig Nederlands-Indië met de mariniersbrigade, een eenheid die in zijn grootste omvang circa 5.000 man telde. Vanaf november 1950 tot november 1962 was het korps ook actief in voormalig Nederlands Nieuw-Guinea, maar na de overdracht van Nieuw-Guinea aan Indonesië leek er geen bestaansrecht voor het korps meer te zijn.

Door het lidmaatschap van de NATO, met daarin de nadruk op de beveiliging van de zeevaart op de Atlantische Oceaan, werd zelfs in de jaren '60 van vorige eeuw gedacht het korps op te heffen. Door de oprichting van een "koudweer" getrainde compagnie in het begin van de jaren '70 ^[2], kreeg het korps echter een nieuwe bestemming. Samen met troepen van NATO bondgenoten werden mariniers voortaan ingezet op de "flanken" van de NAVO. De "koudweer" getrainde compagnie werd onderdeel van de Britse 3e mariniersbrigade. Aansluitend werd ook de 1e Amfibische Gevechtsgroep (AGGP) ^[3] getraind voor optreden in Noorwegen en werd de 2e AGGP een onderdeel van de ACE Mobile Force ^[4] (tegenwoordig Rapid Reaction Force).

[bewerken] Moderne korpsen

[bewerken] Algemeen

Diverse marines hebben tegenwoordig mariniers in dienst voor het uitvoeren van landingsacties vanuit zee. Zij worden daartoe met behulp van gespecialiseerde schepen naar het landingsgebied vervoerd en met landingsvaartuigen, hovercrafts en/of helikopters aan land gezet.

In de Verenigde Staten is het US Marine Corps een zelfstandig krijgsmachtonderdeel dat zelfs over een eigen luchtmacht beschikt. Het takenpakket van dat korps is dan ook veel uitgebreider dan het Nederlandse. Na een succesvolle landing moeten Amerikaanse mariniers in staat zijn langdurig aan gevechten deel te nemen met tanks, artillerie en vliegtuigen.

[bewerken] Nederland

Het Korps Mariniers is een snel inzetbare strijdmacht gespecialiseerd in amfibische operaties met lichte infanterie-eenheden. Mariniers worden geacht om voor langere tijd achtereen, onder alle klimatologische en geografische omstandigheden inzetbaar te zijn. Om ze hierop voor te bereiden, zijn in het opleidingsprogramma onder andere berg-, koudweer-, woestijn- en jungletrainingen opgenomen.

Het is voor vrouwen niet mogelijk om marinier te worden. Wel is vrouwelijk marinepersoneel werkzaam in de ondersteunende taken bij het Korps Mariniers, zoals administratie, medische en logistieke dienst.

[bewerken] Organisatie

Het Nederlandse Korps Mariniers telt momenteel 3400 militairen, voor het merendeel mariniers, maar voor ondersteunende taken als administratie, bevoorrading en medische verzorging is ook gewoon marinepersoneel in dienst. De meeste operationele eenheden zijn ondergebracht bij het Mariniers Trainings Commando (MTC) op de Van Braam Houckgeestkazerne in Doorn.

Er zijn mariniers in Den Helder werkzaam bij:

• de staf van het Commando Zeestrijdkrachten ('CZSK')
• het Maritiem Situatie Centrum (MARSITCEN)
• de Netherlands Maritime Force (NLMARFOR)

Verder zijn mariniers werkzaam als bewakers aan boord van oorlogsschepen of als militair attaché in het buitenland. Met de Britse en Amerikaanse marinierskorpsen worden geregeld officieren en onderofficieren uitgewisseld.

Het korps kent als organieke eenheden:

Eenheid	Locatie
1e Mariniersbataljon (1 MARNSBAT)	Doorn
2e Mariniersbataljon (2 MARNSBAT)	Doorn
Amfibisch Gevechtsteunbataljon (AMFGEVSTBAT)	Texel
Amfibisch Logistiek Bataljon (LOGBAT)	Doorn

De infanteriebataljons bestaan uit onder meer een stafcompagnie, 3 infanteriecompagnieën en een ondersteuningscompagnie.

Het Amfibisch Gevechtsteunbataljon kent 2 bootcompagnieën, een Marine Joint Effect Battery en een Maritieme Speciale Operaties compagnie

Het Amfibisch Logistiek Bataljon telt onder andere 2 Combat Service Support compagnieën en een Seabased Support Group (SSG).

Speciale eenheden zijn de Unit Interventie Mariniers, een anti-terroristische sectie (voorheen heette dit de Bijzondere Bijstands Eenheid), het Amfibisch Verkenningspeloton en het Mountainleader (ML) verkennerspeloton (MLVERKPEL).

De opleiding tot Mountainleader is zeer zwaar. Gedurende 9 maanden krijgen de cursisten training in vrijwel alle vormen van klimtechnieken in rotsachtig gebied en in sneeuw en ijs. Dit onderdeel van het Korps Mariniers is actief in Afghanistan bij de bescherming van de lokale bevolking, het helpen opbouwen, maar met name het bestrijden van de Taliban en Al Qaida eenheden. Deze activiteiten worden uitgevoerd samen met het Korps Commandotroepen van het CLAS. De eenheden opereren in groepen van 10 man.

De laatste eenheden maken deel uit van het gevechtststeunbataljon. Samen met het KCT van het CLAS beschouwd men ze als Nederlandse 'special forces'. Zij kunnen voor bijzondere acties als terreurbestrijding deels door de Ministeries van Binnenlandse Zaken en van Justitie worden aangestuurd.

Voor de korte termijn wordt een samenvoeging van de operationele delen van het Amfibisch Ondersteuningsbataljon met het Gevechtssteunbataljon voorzien. Het nieuwe, Amfibisch Gevechtssteunbataljon (AMFGEVSTBAT), wordt grotendeels in Den Helder gehuisvest. Het opleidingsdeel van het AMFOSTBAT gaat door als Opleidingscentrum Amfibisch (OC Amfib) en blijft op Texel.

[bewerken] Taken

• Deelname in de UK/NL Force. Sinds 1972 wordt met de Britse Royal Marines samengewerkt in de UK/Netherlands Amphibious Force die uit twee hoofdelementen bestaat, een Amphibious Task Group en een Landing Force. Kern van de strijdmacht is de Britse 3e Commandobrigade die 3 infanteriebataljons telt. Inzet is voornamelijk op de noordflank van de NAVO en één van de twee Nederlandse infanteriebataljons is hiervoor beschikbaar gesteld. Tevens is de 1e Bootcompagnie van het Amfibisch Gevechtssteunbataljon geïntegreerd binnen het 539 Assault Squadron Royal Marines (539 ASRM). De berg- en koudweertraining in de Verenigde Staten en Noorwegen beslaat een groot deel van het trainingsprogramma.

• Inzet bij vredesmissies. Eenheden van het Korps Mariniers worden geregeld bij internationale vredesmissies ingezet. In recente jaren waren mariniers actief in: Irak (1991), Cambodja (1992-1993), Haïti (1993-1995), Joegoslavië (1995-1997), Zaïre (1995), Albanië (1995), Honduras (1998), Ethiopië en Eritrea (2000-2001), Liberia (2003-2004), opnieuw in Irak (2003-2004) in Afghanistan (2005 - heden) en in Tsjaad (2008-heden).

• Bescherming van het grondgebied van de Nederlandse Antillen en Aruba. De aanwezigheid van een complete Amfibische Gevechtsgroep is al teruggebracht tot de kern van het derde bataljon. In 2009 wordt de compagnie mariniers op Curaçao vervangen door roulerend CLAS (landmacht) personeel. Ook de opleiding en training van de dienstplichtigen van de Antilliaanse Militie en van het Vrijwilligers Korps Curaçao zullen ook door CLAS personeel worden overgenomen. De compagnie mariniers op Aruba zal daar blijven waar zij samenwerken met Arubaanse mariniers van de Arubaanse militie ARUMIL.

• Anti-Terreur optreden. De eenheden t.b.v. terreurbestrijding worden geselecteerd uit alle krijgsmachtgelederen. Het korps heeft een eigen Unit Interventie Mariniers (UIM) beschikbaar. Dit is een onderdeel van het amfibisch gevechtssteunbataljon. De groep kan worden ingezet bij terreuracties op land en op zee (schepen, booreilanden).

[bewerken] Materieel

Het korps is een pure infanterie-eenheid en heeft geen zware wapens of gepantserde eenheden. Wel zijn sinds enkele jaren 20 Patria voertuigen beschikbaar voor vredesoperaties en zijn in 2007 Bushmasters (licht gepantserde personeelscarriers) in gebruik genomen.

Het personeel van het Korps Mariniers beschikt over de Nederlandse persoonlijke gevechtsuitrusting (PGU). Deze is geschikt voor optreden in gematigd klimatologisch gebied en in berg- en arctische gebieden. Bij operaties in de jungle en de woestijn wordt aanvullende tropenuitrusting verstrekt.

[bewerken] Bewapening

Standaard infanteriewapens zijn de Diemaco C7 A1 en de LOAW (Licht Ondersteunend (semi) Automatisch Wapen). Ook worden de mitrailleurs FN MAG en Browning .50 en het pistool Glock gebruikt. Verkenningseenheden en de Assault Engineers (Gnverkpel) gebruiken de Diemaco C8.

Voor de mortierpelotons van de infanteriebataljons zijn er mortieren van 60 mm, 81 mm en van 120 mm voor de mortiercompagnie van het Gevechtssteunbataljon. Verder zijn er Stinger luchtdoelraketten bij het TL peloton van het Gevstbat en Gill antitankraketten.

[bewerken] Voertuigen

• Patria. Het korps heeft 20 Patria pantservoertuigen ter beschikking voor inzet tijdens vredesmissies.
• Bandvagn. Standaard terreinvoertuig is de BV-206 Bandvagn, waarvan er 156 in gebruik zijn. 107 stuks worden gemoderniseerd en de overige 49 worden vanaf 2007 vervangen door 74 BV-S10 Viking gepantserde terreinvoertuigen van Alvis Hägglunds. 46 stuks worden aangeschaft als personeelscarrier, 20 als commandovoertuig, 4 voor berging en 4 als ambulance.
• Mercedes. Per januari 2009 zijn 40 MB 209 G Softtops (motortype 280 CDI) ingevoerd bij de Special Forces en andere reguliere eenheden van het Korps.
• Landrover Defender 110XD en de DAF4442 vrachtwagen.

[bewerken] Vaartuigen

Het korps heeft 14 landingsvaartuigen : 5 van het grote 'Landing Craft Utility' (LCU) type, 6 van het type 'Landing Craft Vehicle Personnel' (LCVP) Mk.3 en 3 van het oude type LCVP Mk.2.

In oktober 2006 is de laatste vernieuwde LCU in gebruik genomen. T.o.v. het oude model zijn de vaartuigen verlengd en voorzien van een verbeterde landingsklep. Volgens plan worden van 2007 tot 2011 nog 12 landingsvaartuigen van het type LCVP "Mark V C" in gebruik genomen, ter vervanging van de Mk. 3 en Mk. 2. Het contract daarvoor werd in december 2006 getekend door scheepswerf Visser in Den Helder. De nieuwe vaartuigen worden ongeveer 16 meter lang en worden aangedreven door waterjets.

Ook worden rubberboten van het type 'Landing Craft Rubber' LCR (peddels) en 'Landing Craft Rubber Motorized' LCRM (buitenboordmotor) gebruikt.

[bewerken] Ander transport

De amfibische transportschepen Rotterdam en Johan de Witt van de Koninklijke Marine worden gebruikt voor de transporten over grote afstanden. Het Defensie Helikopter Commando levert tactische ondersteuning.

[bewerken] Kazernes en locaties

Rotterdam (Van Ghentkazerne), Doorn (Van Braam-Houckgeestkazerne), Texel (Joost Dourleinkazerne) en in het Caraïbisch gebied nog op Curaçao (Marinebasis Parera en Marinierskazerne Suffisant) en Aruba (Marinierskazerne Savaneta).

Het hoofdkwartier is sinds september 2005 in Den Helder gevestigd. De korpsstaf is met de staf van de Commandant der Zeemacht in Nederland geïntegreerd in het Commando Zeestrijdkrachten. De opleidingen voor kandidaten voor de functie als mariniers officier of voor gewone marinier vinden plaats op de Van Ghentkazerne.

[bewerken] Van Braam Houckgeestkazerne, Doorn

• 1e en 2e Mariniers infanteriebataljons (1 en 2 Marnsbat)
• Gevechtssteunbataljon (Gevstbat)
• Amfibisch Logistiek Bataljon (AmfLogBat)
• DSI (Dienst Speciale Interventies)

[bewerken] Den Helder

• Amfibisch Gevechtsteunbataljon Texel
• Amfibische trainingen

[bewerken] Van Ghentkazerne, Rotterdam

• Mariniers Opleidings Centrum (MOC)
• Marinierskapel der Koninklijke Marine en de tamboers en pijpers van het korps mariniers

[bewerken] Mariniersmuseum, Rotterdam

• museum

[bewerken] Marinebasis, Den Helder

• Amfibisch Verkenningspeloton, de CLF(commander landing force) met zijn staf.

[bewerken] Marinebasis Parera, Willemstad (Curaçao)

• 31e infanteriecompagnie is opgeheven. De taken van de 31e infanteriecompanie worden per 1 aug 2009 overgenomen door een elke 4 maanden roulerende compagnie van het CLAS.

[bewerken] Marine Kazerne Suffisant, Curaçao

• Opleidingen Antilliaanse dienstplichtigen (TAM)

[bewerken] Marinierskazerne Savaneta, Aruba

• 32e infanteriecompagnie (3e mariniersbataljon)

[bewerken] Tradities

Het korps viert zijn verjaardag elk jaar op het Oostplein in Rotterdam, waar alle gevallenen worden herdacht. De herdenking vindt plaats dichtbij de plek waar tot WOII de kazerne van het korps gevestigd was en dichtbij de Maasbruggen waar het standbeeld van de mariniers staat. Om deze bruggen werd in mei 1940 hard gevochten en het korpsmuseum is gevestigd in een aantal pakhuizen van waaruit gevochten is.

In 1929 werd een vaandel uitgereikt aan het Korps Mariniers. Hierop zijn wapenfeiten vermeld: Spanje, Algiers, West-Indie, Kijkduin, Doggersbank, Bali, Atjeh, Chatham, Seneffe, Rotterdam, Java en Madoera, Javazee en Nieuw-Guinea. Oorspronkelijk was ter onderscheiding van het optreden in 1942 het vaandelopschrift Oost-Java toegekend. Dit werd vervangen door het opschrift Java en Madoera om ook de krijgsverrichtingen in de jaren 1945-1949 te herinneren.

Na de Tweede Wereldoorlog kende Koningin Wilhelmina de strijdkrachten de Militaire Willems-Orde toe en in december 1946 hechtte de toenmalige Bevelhebber der Zeestrijdkrachten luitenant-admiraal C.E.L.Helfrich het versiersel van de Militaire Willems-Orde aan het vaandel.

Het Korps Mariniers levert elk jaar de erewacht voor de entree van de Ridderzaal op Prinsjesdag. Met een lichte buiging groet vervolgens de koningin, na het verlaten van de Gouden Koets, het vaandel van het Korps.

[bewerken] Rangen bij het korps mariniers

Vlag- of Opperofficieren

Hoofdofficieren

Subalterne Officieren

Onderofficieren

Manschappen

Generaal

Luitenant-Generaal

Generaal-Majoor

Brigade-generaal

Kolonel

Luitenant Kolonel

Majoor

Kapitein

Eerste Luitenant

Tweede Luitenant

Adjudant Onderofficier

Sergeant Majoor

Sergeant

Korporaal

Marinier 1e klasse Oudste Categorie

Marinier 1e klasse

Marinier 2e klasse

Marinier 3e klasse

[bewerken] Zie ook

• Koninklijke Marine
• Korps Commandotroepen

[bewerken] Externe link

• Beknopte geschiedenis Korps Mariniers

Moderne militaire eenheden
Eenheden: Sectie · Groep · Peloton · Compagnie, Eskadron, Batterij · Bataljon, Afdeling · Regiment · Brigade · Divisie · Legerkorps · Leger · Legergroep Krijgsmacht: Militaire rangen · Infanterie · Artillerie · Cavalerie · Landmacht · Luchtmacht · Marine · Marechaussee · Luchtmobiele brigade · Korps Mariniers · Korps Commandotroepen · Commandant der Strijdkrachten