Luchthaven Schiphol
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Luchthaven Schiphol | |||||||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||||||
| Entree van de luchthaven. | |||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
| Algemene informatie | |||||||||||||||||||||||
| Opgericht | 17 mei 1920, maar al in 1916 militair vliegveld | ||||||||||||||||||||||
| Type | Publiek | ||||||||||||||||||||||
| Eigenaar | Schiphol Group | ||||||||||||||||||||||
| Plaats | Amsterdam | ||||||||||||||||||||||
| Hoogte | -3,35 m AMSL | ||||||||||||||||||||||
| Coördinaten | 52°18′30″NB 4°45′39″OL | ||||||||||||||||||||||
| Website: www.schiphol.nl | |||||||||||||||||||||||
| Locatie | |||||||||||||||||||||||
  |
|||||||||||||||||||||||
| Startbanen | |||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
| Lijst van luchthavens | |||||||||||||||||||||||
|
|
|
Schiphol, of Luchthaven Schiphol (in het Engels Schiphol Airport, Amsterdam Airport of Amsterdam Airport Schiphol genoemd), is de grootste Nederlandse luchthaven, en een van de belangrijkste luchthavens van Europa. Wat het aantal passagiers betreft is het de nummer twaalf van de wereld. [1]
Schiphol is de thuishaven van de Nederlandse luchtvaartmaatschappijen zoals KLM, Martinair, ArkeFly en transavia.com. Voor buitenlanders is het altijd aardig om te vermelden dat Schiphol onder zeeniveau ligt. Op de plaats waar Schiphol nu ligt, heeft eerder een dorp gelegen: Rijk. De naam "Schiphol" wordt ook gebruikt als plaatsnaam, evenals Schiphol-Oost en Schiphol-Rijk.
De luchthaven is eigendom van de Schiphol Group (statutaire naam: "N.V. Luchthaven Schiphol"), met als aandeelhouders de Nederlandse Staat, en de gemeenten Amsterdam en Rotterdam.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
[bewerken] Naam
De naam Schiphol komt al voor in een stuk, gedateerd 11 september 1447 ("Sciphol"). De oorsprong van de naam staat niet vast, maar zou verwijzen naar een moerasachtig stuk land waar men hout (Gotisch: 'scip') kon halen; naar een bedding voor schepen; of naar de scheepsrampen die juist in deze noordoostelijke hoek van het Haarlemmermeer ("scheeps-hel") veel voorkwamen omdat die lagerwal was bij de meest voorkomende windrichting. Een andere verklaring die hier enigszins op aansluit wijst op een oud woord 'hol' dat 'graf' betekende. Weer een andere theorie zoekt het bij een woord dat verwant is met 'hal' (en het Engelse "hall"), wat juist zou duiden op een toevluchtsoord voor schepen in nood, een veilige haven. Ook kan 'hol' nog duiden op een speciaal aangelegde halfronde dijk in de Haarlemmermeer die er van boven uit zag als een hol. Hierachter konden schepen schuilen tijdens noodweer.
Volgens een informatiepaneel nabij Bovenkerk van de Stichting 'Oud Aalsmeer' werd 't Schipholl voor het eerst in 1447 genoemd: "Vier maden lands liggende in de Aelsmerbanne in Schipholl". Betekenis: Laaggelegen land waar takken werden gesneden (Scip = afgesneden tak). 't Schipholl bestond en bestaat uit de Kleine Poel, het Zwarte Pad, het oeverlanden reservaat en het poldertje van Sloothaak met stadskwekerij. Het gebied behoort waterstaatkundig tot de Buitendijkse Buitenveldertse polder. Na de noordelijke grenssloot, het voormalige fort en het militaire vliegveld siert nu de nationale luchthaven zich met de naam van dit gebiedje aan de noordoostelijke grens van Aalsmeer: Schiphol. Die naam is dus in de loop der eeuwen enkele kilometers naar het westen verschoven.
[bewerken] Inpoldering
In 1848 werd begonnen met het droogleggen van het Haarlemmermeer, waarmee men in 1852 klaar was. In de noordoostelijke hoek van de nieuwe polder werd een fort gebouwd ter verdediging van de nieuwe polder, dat Fort Schiphol werd genoemd. Het fort lag binnen de later aangelegde ring van forten die de Stelling van Amsterdam vormden.
[bewerken] Militair vliegveld
In april 1916 werd door de minister van Oorlog goedkeuring verleend voor de aankoop van grond in de buurt van het Fort Schiphol om hier, aan de rand van de Stelling van Amsterdam, een militair vliegveld in te richten. In augustus van dat jaar was het terrein van 16,5 hectare geschikt gemaakt om als vliegveld te dienen en waren vier houten loodsen geplaatst. Op 19 september landden drie vliegtuigen van de LVA op Schiphol, waarmee het vliegterrein in gebruik werd genomen. Het veld bleek al gauw te klein en gedurende de Eerste Wereldoorlog werden aanliggende percelen gevorderd. Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog was de oppervlakte van Schiphol toegenomen tot 76 hectare.
[bewerken] Burgerluchtvaart
Toen de Eerste Wereldoorlog voorbij was ging men al gauw post, vracht en zelfs passagiers vervoeren met enigszins verbouwde en afgedankte oorlogsvliegtuigen. Nederland wilde hier natuurlijk ook aan meedoen, en vooral door het toedoen van luitenant-vlieger Albert Plesman werd in oktober 1919 de Koninklijke Luchtvaart Maatschappij voor Nederland en Koloniën N.V. (KLM) opgericht. Op 17 mei 1920 opende de KLM haar eerste lijndienst: de luchtlijn Amsterdam-Londen. Schiphol deed dienst als landingsplaats voor Amsterdam. Dat jaar waren er 440 passagiers.
In 1921 werd de accommodatie voor passagiers op Schiphol verbeterd, doordat men de beschikking kreeg over een volledige loods. Er kwamen meer lijndiensten en er kwamen grotere en zwaardere vliegtuigen. Dit leidde af en toe tot problemen, doordat het terrein onvoldoende gedraineerd was, waardoor vliegtuigen vaak uit de modder moesten worden getrokken.
Als militair vliegveld verloor Schiphol aan betekenis, maar voor de burgerluchtvaart werd het vliegveld steeds belangrijker. Op 1 april 1926 werd Schiphol gekocht door de gemeente Amsterdam. De gemeente ging meteen aan de slag: de drainage van het veld en de toegangswegen werden verbeterd. Er werd een betonnen platform aangelegd van 50 bij 100 meter, en op het in inmiddels tot 30 hectare gegroeide bebouwde gedeelte werden een stationsgebouw en een verkeerstoren gebouwd.
Het stationsgebouw werd geopend in 1928, op tijd voor de Olympische Spelen van datzelfde jaar in Amsterdam, en in mei 1940 door een bombardement verwoest. Een replica van dit gebouw staat sinds 2005 op Aviodrome te Lelystad.
In 1935 werd het landingsterrein vergroot tot driemaal de bestaande oppervlakte en in het nu 180 hectare grote terrein werden 200 kilometer drainagebuizen verwerkt. Er kwam een nachtlandingsinstallatie en er kwamen 4 asfaltbetonnen landingsbanen.
[bewerken] Tweede Wereldoorlog
Tijdens de meidagen van 1940 werd Schiphol door de Duitsers gebombardeerd. Duitse troepen bezetten de luchthaven en breidden het startbanenpatroon verder uit. Ook legden zij een zijlijntje van de Haarlemmermeerspoorlijnen aan naar het vliegveld. Schiphol werd in de loop van de oorlog verschillende malen gebombardeerd door de geallieerden, en tijdens de laatste oorlogswinter werden er door de Duitsers systematische vernielingen aangebracht. Zij lieten een schijnbaar onbruikbaar vliegveld achter toen zij zich in mei 1945 uit Nederland terugtrokken. Dankzij hard werken kon op 8 juli al een Douglas DC-3 op Schiphol landen. Een paar maanden later was Schiphol weer helemaal in bedrijf.
[bewerken] Wederopbouw en bloei
De activiteit op Schiphol nam zo snel toe dat het al gauw duidelijk was dat Schiphol te kampen had met ruimtegebrek. Schiphol breidde uit naar het zuiden.
Toen Schiphol weer volop functioneerde werd er achter de schermen een strijd gevoerd: Rotterdam wilde graag een eigen luchthaven. Plesman kwam met een plan voor een centrale luchthaven voor West-Nederland in het zuiden van de Haarlemmermeerpolder bij Burgerveen, maar Amsterdam was daar fel op tegen. Havenmeester Jan Dellaert presenteerde in die tijd zijn plan voor een tangentieel Schiphol met een centraal gelegen stationsgebouw, aan de andere kant van de Haarlemmermeer, ter hoogte van de Rijksweg Amsterdam-Den Haag.
In 1949 werd door de regering het besluit genomen dat Schiphol de belangrijkste luchthaven van Nederland zou blijven. De toekomst van Schiphol was hiermee verzekerd. In datzelfde jaar werd het tangentiële systeem door de gemeenteraad van Amsterdam goedgekeurd. Dit vormde de grondslag voor het stedenbouwkundig plan voor Schiphol dat tien jaar later door de minister van Verkeer en Waterstaat werd goedgekeurd. Weer twee jaar later, in 1961, werd aan de directie van Schiphol het nieuwe ontwerp aangeboden door Ontwerpbureau Stationsgebouw Schiphol. Hieraan namen Marius Duintjer, Architecten en ingenieursbureau ir. F.C. de Weger en de NACO (Nederlands ontwerpbureau voor Luchthavens) deel. Later werd ook de binnenhuisarchitect Kho Liang Ie bij het werk betrokken.
[bewerken] Schiphol-Centrum en -Oost
In 1963 werd officieel begonnen met de bouw van het stationsgebouw, dat in 1967 feestelijk geopend kon worden. Het lag aan de westkant van de oude luchthaven, die Schiphol-Oost ging heten. Het stationsgebouw vormde het latere Schiphol-Centrum. De rijksweg tussen Amsterdam en Den Haag werd in westelijke richting omgebogen.
Rond 1977 was een duidelijke groei op Schiphol-Centrum waarneembaar. Ten zuiden van het stationsgebouw bevonden zich de eerste kantoren en vrachtgebouwen. Het stationsgebouw was al in 1975 verdubbeld, waarmee ook de capaciteit van het geheel verdubbeld was. In 1970 had de A-pier al een nieuwe kop gekregen om het plaatsen van Jumbojets mogelijk te maken. Tevens was Pier D in gebruik genomen.
De volgende twee decennia groeide Schiphol verder. Het voormalige Schiphol, nu Schiphol-Oost, werd een vrachtgebied. De D-Pier (de namen van de pieren werden omgegooid door de aanbouw van twee extra pieren onder de vroegere A-pier) werd verlengd en kreeg een extra verdieping, waardoor deze een zogenaamde wisselpier werd.
[bewerken] Mainport Schiphol
Rond 1990 werd door architectenbureau BenthemCrouwel een nieuw masterplan voor Schiphol opgesteld. Dit resulteerde in de jaren negentig tot een nieuwe verdubbeling van het stationsgebouw met de aanbouw van Terminal 3. Het lounge-gebied in Terminal 2 werd uitgebreid, en er kwam een nieuw treinstation, midden onder Schiphol. Op Schiphol-Centrum werden kantoren en hotels gehuisvest. Het centrale gebied groeide uit richting het zuidwesten.
Het grondgebruik tussen de terminals en het Aviodome-museum werd hiermee geïntensiveerd. In 2003 verhuisde het museum naar luchthaven Lelystad en ging daar verder als Aviodrome (met een r). De koepel waarin het museum gehuisvest was verhuisde naar elders in Haarlemmermeer.
Een nieuwe verkeerstoren was noodzakelijk, omdat de verkeersleiders het zicht op een deel van de taxiënde vliegtuigen verloren door de nieuwe stationsgebouwen. In 1991 was de nieuwe toren klaar; met een hoogte van 101 m was het op dat moment de hoogste ter wereld. (Inmiddels zijn er in het buitenland al hogere verkeerstorens verrezen.) De basis van de toren ligt op -5 m NAP.
Voor prijsvechters is op 1 november 2005 de H-pier geopend, ondanks verzet van onder andere Milieudefensie. Om de kosten laag te houden heeft deze pier geen winkels en weinig horeca of toiletten. Ook ontbreken overdekte loopbruggen, omdat het aan- en afkoppelen relatief veel tijd kost. Met de opening van deze pier, die een overblijfsel is van het Schiphol-masterplan uit 2000, wordt de D-pier ontlast. Van de 10 prijsvechters die momenteel Schiphol aandoen, gebruiken de volgende maatschappijen de H-pier: easyJet, Jet2.com, BMIbaby, SkyEurope, JAT Airways en soms corendon. Deze maatschappijen betalen echter evenveel havengeld als die voor andere pieren. De pier kan maximaal zeven vliegtuigen tegelijk bedienen.
Het overheidsbeleid is er op gericht de Mainport-functie van Schiphol, evenals die van de haven van Rotterdam, te ondersteunen. Een Mainport heeft enerzijds een regionale centrumfunctie en vormt anderzijds de toegangspoort voor een groter achterland (in dit geval West-Europa). Rondom een Mainport ontwikkelt zich vaak een regio met een sterke economische activiteit, die soms in kennisindustrie uitblinkt. Men ziet zo'n sterke kennisindustrie als een goede manier om economische groei te bespoedigen. De hub-functie die Schiphol in het luchtvaartsysteem heeft is een belangrijke ingrediënt van de Mainport-gedachte.
[bewerken] Directeuren
- Jan Dellaert (1920-1960)
- Sam de Mul (1960-1969)
- Dolf van Stapele (1960-1973)
- Duco Riemens (1973-1978)
- Jan Willem Wegstapel (1978-1989)
- Rob den Besten (1989-1992)
- Hans Smits (1992-1998)
- Gerlach Cerfontaine (1998-2008)
- Jos Nijhuis (2009 - heden)
[bewerken] Passagiersaantallen
Passagiersaantallen door de jaren heen. [2] 
|
|
|
|
|
[bewerken] Banen
Schiphol beschikt over zes start- en landingsbanen:[4]
[bewerken] Buitenveldertbaan
De Buitenveldertbaan (09 - 27) is een van de start- en landingsbanen die werden aangelegd aan het einde van de jaren '60. De baan is een secundaire baan, ligt ten oosten van de Zwanenburgbaan en is genoemd naar de Amsterdamse wijk Buitenveldert omdat de aanvliegroute over deze wijk voert. De Buitenveldertbaan is 44 meter breed en 3450 meter lang. Hij kruist de autosnelweg A4 zodat voor het wegverkeer een tunnel moest worden gebouwd, de Schipholtunnel, en kruist ook de Aalsmeerbaan. In de volksmond staat deze baan ook wel bekend als Bulderbaan. De Buitenveldertbaan wordt bijna alleen in oostelijke richting gebruikt: landend vanuit en startend richting Amsterdam Buitenveldert.
[bewerken] Kaagbaan
De Kaagbaan (06 - 24) ligt ten zuiden van de Zwanenburgbaan en de Buitenveldertbaan, en ten westen van de Aalsmeerbaan. De Kaagbaan loopt van zuidwest naar noordoost. Hij is 45 meter breed en 3490 meter lang.
Op de Polderbaan na is dit de langste baan van Schiphol. De baan is genoemd naar de Kagerplassen en het dorp De Kaag omdat de uitvliegroute over dit gebied voert. Deze baan kan in beide richtingen gebruikt worden voor starten en landen. Onder normale omstandigheden wordt deze echter alleen in Zuidwestelijke richting gebruikt: landend vanuit en startend richting de Kaag (bij Leiden).
[bewerken] Oostbaan
De Oostbaan (04 - 22), ook wel Fokkerbaan genoemd ligt ten oosten van de Aalsmeerbaan en ten zuidoosten van de Buitenveldertbaan. De Oostbaan is 45 meter breed en 2014 meter lang, en loopt van het zuidwesten naar het noordoosten.
Dit is de kortste baan van Schiphol. De Oostbaan ligt op de plaats van het oude Schiphol (tegenwoordig Schiphol-Oost genoemd) en wordt in principe alleen voor kleine vliegtuigen gebruikt. Het grootste toestel dat op deze baan landt is van het type Boeing 737. In uitzonderlijke situaties, zoals bij (zware) zuidwesterstorm kunnen ook grotere types, bijvoorbeeld de Boeing 767, van deze baan gebruik maken. Vanwege de sterke tegenwind landen de toestellen met een lagere grondsnelheid waardoor veel minder baanlengte nodig is om tot stilstand te komen. De baan kan in beide richtingen gebruikt worden door startende en landende toestellen, tussen 06:00 en 23:00u.
[bewerken] Aalsmeerbaan
De Aalsmeerbaan (18L - 36R) ligt ten oosten van de Kaagbaan en ten zuiden van de Buitenveldertbaan; parallel aan de Zwanenburgbaan. De Aalsmeerbaan is 45 meter breed en 3400 meter lang.
Dit is een secundaire baan, net als de Buitenveldertbaan. Hij is vernoemd naar Aalsmeer omdat de aanvlieg- en vertrekroutes over deze plaats voeren. De baan kan alleen in zuidelijke richting gebruikt worden: landend vanuit en startend over Aalsmeer. Bovendien mag de baan niet gebruikt worden tussen 23:00 en 06:00u vanwege geluidoverlast in Aalsmeer.
[bewerken] Zwanenburgbaan
De Zwanenburgbaan (18C - 36C), ook wel vierde baan genoemd, is vernoemd naar het dorp Zwanenburg. Hij ligt ten oosten van de Polderbaan, parallel aan de Rijksweg A5. De baan is 3300 meter lang en is hiermee op de Oostbaan na de kortste baan van Schiphol. De Schipholspoortunnel ligt net ten zuiden van deze baan.
De baan wordt voornamelijk van en naar het noorden gebruikt, en is sinds 20 februari 2003 tussen 23.00 en 06.00 uur geen primaire baan meer. Als de Polderbaan en de Kaagbaan beide niet beschikbaar zijn mag de baan 's nachts worden gebruikt.
[bewerken] Polderbaan
In 2003 werd de zogeheten vijfde baan geopend, die na een prijsvraag de Polderbaan werd genoemd (18R - 36L). Deze baan (feitelijk de zesde baan als de Oostbaan wordt meegeteld) ligt ten westen van de Zwanenburgbaan, parallel hieraan. Hij bleek bij oplevering voor de verkeersleiding te ver van de centrale verkeerstoren te liggen, waardoor het noodzakelijk was overhaast en zonder bouwvergunning een tweede verkeerstoren te bouwen in de buurt van de nieuwe baan. Taxiën vanaf de terminal naar deze baan duurt minimaal 15 minuten. De Polderbaan is met 3800 meter de langste startbaan van Schiphol. De Polderbaan is de enige baan waarop een Airbus A380 kan landen, dit is alleen nog niet gebeurd. De baan wordt net als de Zwanenburgbaan alleen vanaf of naar het noorden toe gebruikt.
De baan was de omwonenden verkocht als panacee tegen de geluidsoverlast die de Zwanenburgbaan jarenlang veroorzaakte. Voor veel omwonenden werd de geluidsoverlast ook daadwerkelijk veel kleiner, maar het geluid werd verplaatst naar nieuw gehinderden, soms op grotere afstand van Schiphol. Dit leidde tot veel klachten, bijvoorbeeld vanuit de omgeving Spaarndam. De omgeving vertrouwde Schiphol inmiddels toch al minder omdat bij de planning van het aantal verkeersbewegingen voor de polderbaan een invoerfout in het rekenmodel was gemaakt. Hierdoor werden er in de prognose voor het toekomstig baangebruik teveel vliegbewegingen afgewenteld op de Polderbaan en te weinig op de Zwanenburgbaan.
Na oplevering bleken de uitvliegroutes te lang parallel te lopen. Om dit probleem het hoofd te bieden wordt aan startende vliegtuigen vanaf de Zwanenburgbaan naar het noorden (bij gelijktijdig gebruik met de Polderbaan) een zogenoemde aanvullende instructie gegeven, opdat deze zo vroeg mogelijk een bocht in oostelijke richting inzetten.
[bewerken] Voorzieningen
[bewerken] Schiphol Plaza
Schiphol Plaza is het winkelcentrum van de luchthaven Schiphol. Er zijn diverse winkels voor onder andere bloemen & planten, delicatessen, chocolade & snoepgoed, dagelijkse boodschappen, media & elektronica, mode, cadeau & juwelier, parfums & cosmetica, kapsalon, boeken en tijdschriften. De winkels zijn zeven dagen per week geopend van 07.00 uur tot 22.00 uur. Ook om te eten en drinken kan men terecht bij diverse restaurants, bars of cafés.
[bewerken] Taxfree winkelen
Iedereen met een boardingpas kan taxfree winkelen bij de bekende winkels van See Buy Fly. De See Buy Fly-winkels zijn zeven dagen per week geopend. Zij openen minimaal een uur voor het vertrek van de eerste vlucht en sluiten nadat het laatste vliegtuig is vertrokken. Voor reizigers met een bestemming binnen de EU worden op tabak en drank de reguliere accijnzen geheven.
[bewerken] Mortuarium
Schiphol is een van de weinige luchthavens ter wereld met een eigen mortuarium, waar overledenen voor vertrek of na aankomst kunnen worden verzorgd. Jaarlijks passeren zo’n 2.000 overledenen het mortuarium om te worden gerepatrieerd naar hun land van herkomst.[5]
[bewerken] Cultuur
Op 9 december 2002 heeft Prins Willem-Alexander een kleine dependance van het Rijksmuseum Amsterdam geopend in de terminal. Alleen passagiers kunnen deze dependance bezoeken. Schiphol is de eerste luchthaven ter wereld met zo'n museum in de terminal.
[bewerken] Brandweer Schiphol
Zoals bij iedere luchthaven door de International Civil Aviation Organization (ICAO) vereist beschikt Schiphol Airport over een eigen brandweerkorps dat gespecialiseerd is in vliegtuigbrandbestrijding (VBB) naast de reguliere brandweertaken. Schiphol valt in de hoogste categorie vanwege het aantal en de grootte van de vliegtuigen die Schiphol aandoen. Het korps beschikt over drie kazernes:
- Post Sloten is de hoofdpost en heeft als dekkingsgebied de Zwanenburgbaan en de Buitenveldertbaan
- Post Rijk dekt de Kaagbaan, Aalsmeerbaan en Oostbaan
- Post Vijfhuizen dekt de Kaagbaan en de Zwanenburgbaan
Elke post beschikt over drie crashtenders en ander materiaal.
Om realistisch te kunnen oefenen beschikt Schiphol over een "oefenvliegtuig", een nagebouwd vliegtuig op ware grootte waar echte branden in en omheen gestookt kunnen worden.
 Zie Vliegtuigongevalscenario voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De brandweer Schiphol valt onder de veiligheidsregio Kennemerland. Incidenten op het luchtvaartterrein worden ingedeeld volgens de VOS-scenario's 1 t/m 7. VOS staat hierbij voor VliegtuigOngeval Schiphol.
[bewerken] Bereikbaarheid
Schiphol is per auto te bereiken via de autosnelwegen A4 en A9.
Sinds 1978 beschikt Schiphol ook over een spoorverbinding. In dat jaar werd Station Schiphol en de lijn Schiphol – Amsterdam Zuid in gebruik genomen. In 1981 kwam ook de verbinding via Hoofddorp en Nieuw-Vennep naar Leiden in gebruik. Het station Schiphol ligt in een bijna zes kilometer lange Schipholspoortunnel onder de luchthaven. Aanvankelijk had het station twee perrons en drie sporen, later vier sporen.
Ook werd in 1981 de Schiphollijn verlengd naar Amsterdam RAI, in 1986 kwam de verbinding via Amsterdam Lelylaan en Sloterdijk naar station Amsterdam Centraal tot stand. In 1993 kwam de verbinding met Weesp (en verder naar Almere en Hilversum) tot stand.
In 2000 kwam de uitbreiding tot vier sporen in de tunnel gereed. Sindsdien heeft het station drie perrons met zes sporen. Het Schiphol Sternet komt op gang door het openbaar vervoer en personeelsvervoer te integreren.
In 2002 werd de Zuidtangent, een snelle busverbinding van Haarlem, via Hoofddorp, Schiphol en Amstelveen naar Amsterdam Zuidoost, in gebruik genomen.
Sinds 2004 is Schiphol via de Hemboog direct bereikbaar vanuit de regio Purmerend/Hoorn, sinds 2006 ook vanuit Utrecht via de Utrechtboog.
In 2008 is Schiphol ook per bus, de Zuidtangentlijn 310, direct bereikbaar vanuit Nieuw-Vennep en zal Schiphol bereikbaar worden per hogesnelheidstrein via de HSL-Zuid.
[bewerken] Actualiteiten
[bewerken] Diamantroof
Op 25 februari 2005 vond op Schiphol de grootste diamantroof uit de Nederlandse geschiedenis plaats. Drie of vier personen overvielen op het platform een KLM-waardetransportwagen die diamanten vervoerde naar een gereedstaand vliegtuig dat ze naar de luchthaven van Deurne bij Antwerpen moest brengen. De overvallers bedreigden de drie bewakers en reden met de waardetransportwagen het terrein af. Het voertuig werd korte tijd later verlaten aangetroffen. Van de diamanten zou nog slechts tien procent aanwezig zijn geweest. De buit zou een totale waarde hebben van 75 miljoen euro.[6]
[bewerken] Privatisering
In 2006 wilde Minister van Financiën Zalm Schiphol privatiseren. De staat had 76 procent van de aandelen en de gemeente Amsterdam 22 procent. Zalm wilde een deel van de aandelen Schiphol dat jaar naar de beurs brengen, en de rest onderhands verkopen.
Met de naderende beursgang werden de onroerendgoedbelangen van Schiphol groter. De ontwikkelingsmaatschappij Schiphol Area Development Company (SADC) waarin Schiphol participeert, voert een jarenlange juridische strijd met concurrent Chipshol, de grootste particuliere gebiedsontwikkelaar in de regio, over het commercieel vastgoed rond de luchthaven.
De luchtvaartmaatschappijen op Schiphol zijn tegen privatisering. Ze vrezen dat Schiphol als monopolist de tarieven kunstmatig hoog zal houden en dat de maatschappijen en passagiers daarvoor de rekening gepresenteerd krijgen. In het regeerakkoord van het kabinet Balkenende IV (2007) is opgenomen dat de privatisering van de luchthaven niet verder wordt doorgezet.
[bewerken] Bewegwijzering
In april 2007 ontstond er in de landelijke politiek ophef over de bewegwijzering van de luchthaven, op een groot deel van de borden zijn de aanwijzingen enkel in het Engels gegeven, zoals parking voor parkeerplaatsen. Met name Tweede Kamer-lid Maarten Haverkamp van het CDA - gesteund door een Kamermeerderheid van PvdA, SP en PVV - ergerde zich aan deze bewegwijzering, de luchthaven reageerde gelaten.[7]
[bewerken] Toekomstige uitbreidingen
Schiphol wil de komende jaren de capaciteit verder uitbreiden naar tussen de 600.000 en 650.000 vluchten per jaar. Daarvoor zou een zevende baan, parallel aan de Kaagbaan, noodzakelijk zijn. Tevens zal er een vierde noord-zuid baan nodig zijn, deze parallel aan de Zwanenburgbaan om ook groei tot na 2015 veilig te stellen en de concurrentie aan te kunnen gaan met Frankfurt en Londen Heathrow [8]. Hierdoor is er meer capaciteit nodig en er zal een nieuwe terminal gebouwd moeten worden aan de noordwestzijde van de luchthaven. Deze zal fungeren als 'overflow' wanneer er onvoldoende standplaatsen zijn op het centrale terminaleiland. Goede verbindingen met de centrale terminal evenals met de infrastructuur en openbaarvervoer worden noodzakelijk geacht.
[bewerken] Radarvervanging
Op zaterdag 20 september 2008 werd de Surface Movement Radar bovenop de verkeerstoren vervangen door een nieuwer exemplaar. De oude radar had 18 jaar dienst gedaan. Tegelijk met de radarantenne werd ook de radome vervangen. Tijdens de vervanging gebruikte de verkeersleiding een backup-systeem, waardoor het vliegverkeer niet werd gehinderd.
[bewerken] Vliegongeluk Turkish Airlines-vlucht 1951
| Zie Turkish Airlines-vlucht 1951 voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Op 25 februari 2009 stortte bij Schiphol om 10.31 uur een Boeing 737-800 van Turkish Airlines met 128 passagiers en 7 bemanningsleden aan boord tijdens de landing neer ten noorden van de Polderbaan net voor autosnelweg A9. Het toestel is in drie stukken gebroken. Hierbij vielen tenminste negen doden en meer dan 50 gewonden. Er werden hierbij 60 ambulances ingezet en 11 ziekenhuizen vingen de slachtoffers op.[9] Het vormde de tiende vliegramp van de maatschappij en de achtste vliegramp op Schiphol sinds 1935 en de eerste vliegramp sinds die van 1994.
[bewerken] Prijzen
Schiphol heeft in zijn bestaan meer dan 120 prijzen gewonnen. In 1980, 1981, 1984, 1985, 1986, 1990 en 2003 is het gekozen tot beste vliegveld ter wereld. Het is beloond met de prijs 'Beste vliegveld van Europa' in 15 aaneengesloten jaren (1988-2003). Verder zijn er nog prijzen gewonnen voor 'Beste business-reisvliegveld'. Momenteel heeft Schiphol, samen met drie andere vliegvelden, vier sterren bij Skytrax's vliegveldbeoordeling.[10]
[bewerken] Geluidshinder
De groei van Schiphol in de loop der jaren leidde ook tot een grotere stroom van klachten met betrekking tot geluidsoverlast. Vanuit de verschillende overheden is daarom wet- en regelgeving omtrent geluidsnormen vastgesteld. Deze geluidsnormen werden vanaf de jaren 1960 berekend in zogeheten Kosteneenheden (afgekort: Ke) voor het etmaal en LAeq-contouren voor de nacht (23:00-06:00 uur lokale tijd). De Kosten-rekeneenheid is vernoemd naar de bedenker, de akoesticus Prof. Dr. Ir. C.W. Kosten. Op basis van deze norm werd een zone vastgesteld, de 35-Ke-zone. Deze methode werkte uitsluitend met berekeningen, niet met daadwerkelijke metingen. De overheid legde op basis van deze rekenmethode een maximum op van het aantal woningen dat binnen deze zone mocht liggen. Sinds de opening van de Polderbaan is men overgestapt op de Europese geluidsnormen, de Lden-contouren voor het etmaal en de Lnight-contouren voor de nachtperiode (23:00-07:00 uur lokale tijd). Naast grenswaarden voor de geluidbelasting zijn tevens beperkingen opgelegd aan het baan- en routegebruik in de periode van 23:00-06:00 uur lokale tijd. De grenswaarden en regels zijn vastgelegd in het zgn. Luchthavenverkeerbesluit Schiphol, onderdeel van de Luchtvaartwet.
De striktere regelgeving op het gebied van toegestane geluidbelasting heeft duidelijk resultaat gehad. Sinds 1990 is het totale aantal mensen dat overlast ondervindt door het geluid van het vliegverkeer van Schiphol met ongeveer 40 procent gedaald. Desondanks ondervinden in de huidige situatie ongeveer 330.000 mensen ernstige geluidhinder en ondervinden 140.000 mensen door de geluidsoverlast ernstige slaapverstoringen.
In 2004 is Geluidsnet gestart met het real-time op Internet weergeven van gemeten vliegtuiggeluid om aan te tonen dat het zinvol is om vliegtuiggeluid niet alleen te berekenen maar ook te meten. Vanaf 2005 zijn soortgelijke metingen afkomstig van de NOMOS meetpunten van Schiphol. Op de website van Schiphol zijn de metingen te zien.
[bewerken] Terminals en bestemmingen
Schiphol heeft een één terminal concept, waar alle faciliteiten onder een dak wordt geplaatst. De faciliteiten worden in drie secties verdeeld: vertrekhal 1, 2 en 3. Alle vertrekhallen zijn verbonden met de pieren. Het is mogelijk om van de ene pier naar een andere pier te lopen, zelfs als ze met een andere vertrekhal verbonden zijn. Behalve pier M, want als je voorbij de paspoortcontrole bent, kun je niet naar andere pieren gaan of vertrekhallen. Wanneer je tussen het niet-Schengengebied en het wel-Schengengebied wisselt, dan kom je langs de paspoortcontrole.
Pier B en C zijn bedoeld voor Schengen landen. Pier E, F en G zijn bedoeld voor niet-Schengen landen. Pier D, H/M zijn gemengde pieren.
Pier D heeft 2 verdiepingen. De onderste verdieping is voor niet-Schengen vluchten (gates D1-D59). De bovenste verdieping voor Schengen vluchten (D59 en hoger).
Pier H en M zijn lage kosten pieren, die samen dezelfde "pier" delen. Pier H is voor niet-Schengen landen en pier M voor Schengen landen.
De lijst hieronder is voor het laatst geüpdatet op 21 augustus 2009.
[bewerken] Vertrekhal 1
[bewerken] Pier B
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| Air Arabia Maroc | Casablanca |
| Alitalia | Milaan-Linate, Rome-Fiumicino |
| Austrian Airlines | Wenen |
| Clickair | Barcelona |
| Finnair | Helsinki |
| Iberia | Madrid |
| Icelandair | Reykjavik-Keflavík |
| KLM geëxploiteerd door KLM Cityhopper |
Zie pier D |
| Lufthansa | Frankfurt |
| Lufthansa CityLine | Hamburg, München |
| Olympic Airlines | Athene |
| Scandinavian Airlines | Kopenhagen Oslo, Stockholm-Arlanda |
| TAP Portugal | Lissabon, Porto |
| KLM geëxploiteerd door Transavia.com | Zie pier D |
| Vueling Airlines | Barcelona, Valencia |
| Windjet | Forlì |
[bewerken] Pier C
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| Air France | Bordeaux, Marseille, Nice, Lyon, Parijs-Charles De Gaulle |
| KLM | Zie pier D |
| LOT Polish Airlines | Warschau |
| Meridiana | Florence |
| KLM geëxploiteerd door Transavia.com | Zie pier D |
| Air France geëxploiteerd door Cityjet |
Londen-City |
[bewerken] Vertrekhal 2
[bewerken] Pier D
| Luchtvaartmaatschappijen | Bestemmingen |
|---|---|
| Amsterdam Airlines | Ankara , Kayseri , Lampedusa , Rimini , Trabzon , Konya |
| Aer Lingus | Cork, Dublin |
| Aeroflot | Moskou-Sheremetyevo |
| AirBaltic | Riga |
| Armavia | Yerevan |
| Arkefly | Ponte Delgada, Terceira, Larnaca, Paphos, Kittila, Corfu, Heraklion, Karpathos, kefalonia, kos, Lesbos, Mykonos, Rhodos, Samos, Santorini, Zykanthos, Faro, Funchal, Arrecife, Fuerteventura, Las Palmas, Mahon, Malaga, Tenerife
(Non-Schengen bestemmingen vertrekken vanaf pier D 1-57 en pier G, Schengen bestemmingen vanaf pier D 59-87) |
| [Atlas Blue]] | Nador, Oujda, Tanger |
| bmi | Londen-Heathrow |
| British Airways | Londen-Gatwick, Londen-Heathrow |
| British Airways geëxploiteerd door BA CityFlyer |
Londen-City |
| British Airways geëxploiteerd door OpenSkies |
New York-JFK |
| Bulgaria Air | Sofia |
| Croatia Airlines | Zagreb |
| Czech Airlines | Praag |
| Cyprus Airways | Larnaca |
| Jat Airways | Belgrado |
| KLM | Europa: Aberdeen, Athene, Bahrein, Barcelona, Bergen, Berlijn-Tegel, Birmingham, Boekarest-Otopeni, Kopenhagen, Edinburgh, Genève, Glasgow-International, Helsinki, Istanbul-Atatürk, Kiev-Boryspil, Lissabon, Londen-Heathrow, Luxemburg, Madrid, Manchester, Milaan-Linate, Milaan-Malpensa, Moskou-Sheremetyevo, München, Nice, Oslo, Parijs-Charles de Gaulle, Praag, Rome-Fiumicino, St. Petersburg, Stockholm-Arlanda, Stuttgart, Tallinn, Tehran-Imam Khomeini, Thessaloniki, Venetië, Wenen, Warschau, Zürich Intercontinentaal: Abu Dhabi, Abuja, Accra, Addis Ababa, Almaty, Aruba, Atlanta, Bangkok-Suvarnabhumi, Beijing, Bonaire, Caïro, Cape Town, Chengdu, Chicago-O'Hare, Curaçao, Dallas/Fort Worth, Damascus, Dammam, Dar es Salaam, Delhi, Detroit, Doha, Dubai, Entebbe, Guayaquil, Hongkong, Houston-Intercontinental, Hyderabad , Jakarta, Johannesburg, Kano, Karachi, Khartoum, Kilimanjaro, Kuala Lumpur, Kuwait, Lagos, Lima, Los Angeles, Luanda , Manila, Mexico City, Montréal, Muscat, Mumbai, Nairobi, New York-JFK, Osaka-Kansai, Panama City, Paramaribo, Quito, San Francisco, São Paulo-Guarulhos, Seoel-Incheon, Shanghai-Pudong, Singapore, Sint Maarten, Surabaya, Taipei-Taoyuan, Tehran-Imam Khomeini, Tel Aviv, Tokyo-Narita, Toronto-Pearson, Tripoli, Vancouver, Washington-Dulles |
| KLM geëxploiteerd door KLM Cityhopper |
Aberdeen, Bergen, Billund, Bologna, Bremen, Bristol, Brussel, Cardiff, Keulen/Bonn, Durham Tees Valley, Düsseldorf, Edinburgh, Eindhoven, Frankfurt, Glasgow-International, Hamburg, Hannover, Humberside, Kristiansand, Leeds/Bradford, Linköping, London-City, Luxemburg, Manchester, München, Newcastle, Nice, Norwich, Neurenberg, Riga, Sandefjord, Stavanger, Toulouse, Trondheim |
| KLM geëxploiteerd door PrivatAir | Houston-Intercontinental |
| Malév Hungarian Airlines | Boedapest |
| Rossiya | St. Petersburg |
| Royal Air Maroc | Casablanca |
| Sky Airlines | Antalya |
| KLM geëxploiteerd door Transavia.com | Agadir, Alicante, Algiers, Antalya, Banjul, Barcelona, Bergerac, Berlin-Tegel, Bodrum, Korfoe, Dalaman, Djerba, Dubrovnik, Faro, Fuerteventura, Funchal, Heraklion, Izmir, Ibiza , Kefalonia, Kos, Kuusamo [seizoensgebonden] Kithira, La Palma, Las Palmas, Lesbos, Lissabon, Málaga, Marrakesh, Milaan-Orio, Monastir, Montpellier, Nice, Ohrid, Pau Pyrénées, Pisa, Preveza, Reus,Rovaniemi [seizoensgebonden Tel Aviv, Tenerife, Treviso, Valencia, Zakinthos)(Meeste vluchten vertrekken van pier D) |
| Ukraine International Airlines | Kiev-Boryspil |
[bewerken] Pier E
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| Air Astana | Almaty, Atyrau |
| Cathay Pacific | Hongkong |
| China Southern Airlines | Beijing, Guangzhou |
| Delta Air Lines | Cincinnati/Northern Kentucky [eindigt op 16 augustus], Mumbai [Eindigt op 3 september], Newark, Portland (OR) |
| EVA Air | Bangkok-Suvarnabhumi, Taipei-Taoyuan |
| Iran Air | Tehran-Imam Khomeini |
| Japan Airlines | Tokyo-Narita |
| KLM | Zie pier D |
| KLM geëxploiteerd door Martinair | Aruba, Cancún, Curaçao, Havana, Miami, Orlando,Puerto Plata, Punta Cana, San José (CR), San Juan (PR), Toronto-Pearson, Vancouver, Varadero |
| Northwest Airlines In samenwerking met Delta Airlines | Boston, Detroit, Memphis, Minneapolis/St. Paul, Mumbai, New York-JFK, Newark, Portland (OR), Seattle/Tacoma, Washington-Dulles |
| Singapore Airlines | Singapore |
[bewerken] Vertrekhal 3
[bewerken] Pier F
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| Adria Airways | Ljubljana |
| China Airlines | Bangkok-Suvarnabhumi, Taipei-Taiwan Taoyuan |
| Georgian Airways | Tbilisi |
| Kenya Airways | Nairobi |
| KLM | Zie Pier D |
| Malaysia Airlines | Kuala Lumpur |
| Northwest Airlines In samenwerking met Delta Airlines | Boston, Detroit, Memphis, Minneapolis/St. Paul, Mumbai, New York-JFK, Newark, Portland (OR), Seattle/Tacoma, Washington-Dulles |
| Royal Jordanian | Amman |
| Syrian Arab Airlines | Damascus |
[bewerken] Pier G
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| Amsterdam Airlines | Zie pier D |
| Afriqiyah Airways | Tripoli |
| Air Transat | Calgary, Toronto-Pearson, Vancouver |
| Arkefly | Antalya, Aruba, Banjul, Bonaire, Cancún, Curaçao, Fortaleza, Hurghada, Luxor, Monastir, Montego Bay, Natal, Holguin, Porlamar, Puerto Plata, Punta Cana, Sharm el Sheikh, Varadero |
| Arkia | Tel Aviv |
| Continental Airlines | Houston-Intercontinental, Newark |
| EgyptAir | Caïro |
| El Al | Tel Aviv |
| Fly Air | Antalya, Bodrum |
| Inter Airlines | Antalya, Bodrum, Dalaman |
| Israir | Tel Aviv |
| Korean Air | Madrid, Seoel-Incheon |
| KLM geëxploiteerd door Martinair | Aruba, Cancún, Curaçao, Havana, Miami, Orlando,Puerto Plata, Punta Cana, San José (CR), San Juan (PR), Toronto-Pearson, Vancouver, Varadero |
| Onur Air | Ankara, Antalya, Bodrum, Dalaman, Istanbul-Atatürk, Izmir |
| Pakistan International Airlines | Islamabad, Istanbul-Atatürk |
| Pegasus Airlines | Antalya |
| Royal Air Maroc | Casablanca, Tanger |
| Surinam Airways | Paramaribo |
| Swiss International Airlines | Bazel/Mulhouse, Zürich |
| TACV Cabo Verde Airlines | Sal Island |
| Turkish Airlines | Ankara, Istanbul-Atatürk, Kayseri [seizoensgebonden] |
| Tunisair | Tunis |
| United Airlines | Chicago-O'Hare, Washington-Dulles |
| US Airways | Philadelphia |
[bewerken] Low-Cost pier Lounge 3
[bewerken] Pier H
Op deze pier zijn geen aviobruggen aanwezig; het boarden gebeurt via trappen.
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| bmibaby | Birmingham, East Midlands, Manchester |
| easyJet | Belfast, Bristol, Edinburgh, Liverpool, London Gatwick, London Stansted, London Luton |
| Flybe | Exeter, Southampton |
| MyAir | Bari, Rimini [Vluchten sinds juni 2009 gestaakt vanwege intrekking vlieg certificaat Myair] |
| Jet2.com | Leeds/Bradford |
[bewerken] Low-Cost pier
[bewerken] Pier M
Deze luchtvaartmaatschappijen vertrekken vanaf Lounge 4, waar geen winkels of cafetaria zijn. Er zijn ook geen aviobruggen aanwezig; het boarden gebeurt via trappen. De pier is feitelijk dezelfde als de H-pier.
| Luchtvaartmaatschappij | Bestemmingen |
|---|---|
| airberlin | Palma de Mallorca [Seizoensgebonden] |
| easyJet | Madrid [begint op 2 november], Rome-Fiumicino [begint 2 november],Milaan-Malpensa |
| EasyJet Switzerland | Basel/Mulhouse, Genève |
| Norwegian Air Shuttle | Kopenhagen, Oslo |
| SkyEurope | Praag, Wenen |
[bewerken] Vrachtmaatschappijen
[bewerken] Canon van Amsterdam
- Schiphol is opgenomen in de Canon van Amsterdam als venster nummer 35.
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Schiphol op Wikimedia Commons. |
| Gemeente Haarlemmermeer |  |
|---|---|
|
Aalsmeerderbrug · Abbenes · Badhoevedorp · Beinsdorp · Boesingheliede · Buitenkaag · Burgerveen · Cruquius · Cruquius-Oost · De Hoek · Hoofddorp · Huigsloot · 't Kabel · Leimuiderbrug · De Liede · Lijnden · Lisserbroek · Nieuwebrug · Nieuwe Meer · Nieuw-Vennep · Oude Meer · Rijk · Rijsenhout · Rozenburg · Schiphol · Schiphol-Oost · Schiphol-Rijk · Vijfhuizen · Vredeburg · Weberbuurt · Weteringbrug · Zwaanshoek · Zwanenburg |
|
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ Preliminary Air Traffic Results for 2007 from Airports Council International
- ↑ Schiphol verwelkomt 500 miljoenste passagier. Nieuwsbank (27 juni 2000).
- ↑ Schiphol regio en ruimtelijke kwaliteit: synopsis. Ministerie van VROM.
- ↑ Uitleg banen
- ↑ Zorg Diensten Groep
- ↑ Opnieuw aanhoudingen in zaak-diamantroof, NU.nl, 9 januari 2006
- ↑ 'Kritiek op bewegwijzering onzin' , AD, 6 april 2007
- ↑ Lange termijn visie op de ontwikkeling van de mainport Schiphol, Schiphol Group, mei 2007
- ↑ NOS Zeker 9 doden bij vliegramp Schiphol, NOS, 25 februari 2009
- ↑ 4 Star Airports - Skytrax
