Marken (Nederland)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
 |
|||
 |
|||
|
|
|||
| Provincie |  Noord-Holland |
||
| Gemeente |  Waterland |
||
|
|
|||
| Inwoners (2004) | 1846 | ||
|
|||
Marken (plaatselijk: Mereke) is een voormalig eiland in de Zuiderzee, tegenwoordig Markermeer dat sinds 1957 via een dijk met het vasteland verbonden is. Het behoort tot de gemeente Waterland in de provincie Noord-Holland.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
In de dertiende eeuw vestigden zich monniken van het klooster Mariëngaarde uit Friesland op het eiland. Hun voornaamste middelen van bestaan waren landbouw en veeteelt. Om zich te beschermen tegen het water werden er dijken rond het eiland aangelegd en werden de woningen op verhogingen gebouwd. In de 14e eeuw waren er regelmatig dijkdoorbraken, waardoor het zoute water weer vrij spel kreeg. De inwoners van Marken gingen zich toeleggen op visserij. De aanleg van de Afsluitdijk in 1932 betekende een eind aan deze bron van inkomsten.
Bij een watersnoodramp in 1916 kwamen 16 mensen op het eiland om het leven en werden tal van mensen dakloos.[1]
Op 17 oktober 1957 werd om 13.11 uur de dijk tussen het vasteland en Marken gesloten.[2]
[bewerken] Eilandbeeld
Al meer dan een eeuw is het voormalige vissersdorp een belangrijke toeristische trekpleister. De opvallende klederdracht heeft daaraan bijgedragen. Karakteristiek zijn de houten huizen op palen. Nog ouder zijn de zogenaamde werven, kunstmatige verhogingen waarop werd gewoond. De hoofdstraat van Marken heet Kerkbuurt.
Een opmerkelijk landschapsbeeld wordt gevormd door de restanten van het Goudriaankanaal, dat tussen 1826 en 1828 werd aangelegd maar nooit in gebruik werd genomen. Het kanaal, dat een strategische verbinding had moeten vormen tussen Amsterdam en de Zuiderzee, doorsneed Marken van het zuidwesten naar het noordoosten en was in 1828 al bevaarbaar. Na 1828 groeide het dicht en werd het gedempt; vandaag resteren voornamelijk nog enkele zijsloten. De grote parkeerplaats en de voormalige vuilstort liggen op het tracé van het kanaal.
Marken kan ook per boot vanaf Volendam worden bereikt. Het water tussen Marken en het vasteland heet de Gouwzee.
[bewerken] Indeling Marken
Marken vormt in wezen één leef- en woonplaats, maar is opgedeeld in diverse buurtschappen. Oorspronkelijk lagen die ook echt los van elkaar. Tegenwoordig liggen sommige buurten aan elkaar, zoals Havenbuurt, Kerkbuurt en Kets.
Aparte buurtschappen op het eiland zijn:
[bewerken] Bevolking
De Markers op leeftijd spreken onderling over het algemeen nog hun eigen dialect, het Markens. Onder de leeftijd van 60 jaar komt dit nog bij een enkel gezin voor, en de jeugd gebruikt misschien nog enkele Marker woorden.
In godsdienstig opzicht is de bevolking van Marken protestants. Er zijn twee kerken op het eiland: van de gelovigen is ongeveer twee derde van de bevolking lid van de Nederlandse Hervormde Kerk en een derde van de Gereformeerde Kerk. Beide kerken behoren tot de Protestantse Kerk in Nederland.
De godsdienstige achtergrond blijkt ook uit de verkiezingsuitslagen. Het eiland was vroeger een CHU-bolwerk en tegenwoordig een CDA-bolwerk. Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen in 2006 stemde 70,3% van de Markers op het CDA, een van de hoogste percentages in Nederland. Bij de Europeese verkiezingen van 2009 was dit echter nog maar 38,2%, maar vormde samen met de PVV (20,6%) en VVD (9,01%) nog wel de top 3.
[bewerken] Rijksmonumenten
[bewerken] Verkeer en vervoer
Van de betreding van Marken lopen er asfaltwegen naar de Minneweg, in het Noord-oosten, en naar de vuurtoren, in het oosten van Marken. Echter, zonder vergunning is Marken met de auto enkel tot het parkeerterrein te berijden.
[bewerken] Veerdienst
Vanaf half maart tot en met oktober is er een veerdienst tussen Marken en Volendam vanaf 11.00 tot 18.00 uur, iedere 30/45 minuten.
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Afbeeldingen
 Vuurtoren van Marken, ook bekend als het Paard van Marken |
 Een van de werven op het eiland Marken. |
 Klederdracht omstreeks 1910 |
 De haven van Marken rond 1910 |
 Binnenkamer rond 1900 |
 Kerkbuurt rond 1900 |
 Visser rond 1900 |
 Vissershaven en kerkbuurt rond 1900 |
 Visserskinderen rond 1900 |
 Marken, eiland in het Markermeer |
 Een 'tramschipper' met zijn gezin, ansichtkaart in 1898 verzonden |
 Vissersfamilie (Johan Mari Ten Kate 1831-1910) |
[bewerken] Bronnen
- ↑ De watersnoodramp van 1916, Stadsarchief Amsterdam
- ↑ Markers wonen NIET meer op een eiland, N.N.C, 18-10-1957.
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Marken op Wikimedia Commons. |
| Gemeente Waterland | |
|---|---|
|
Stad: Monnickendam |
