Tolweg
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een tolweg is een weg, waarvoor de gebruiker op directe wijze betaalt om er gebruik van te mogen maken. Sommige tolwegen maken gebruik van grote en dure kunstwerken als tunnels en bruggen. Men spreekt dan vaak over toltunnels en tolbruggen. In Nederland en België wordt tolheffing meestal ingesteld bij wegen die gebruikmaken van uitzonderlijke dure kunstwerken en/of wegen met kunstwerken die betaald zijn met geld van particuliere investeerders. Vaak geldt de tolheffing voor een periode van tientallen jaren na de opening of bouw van het bouwwerk om de kosten weer terug te kunnen verdienen.
Inhoud |
[bewerken] Verloop
██ De weggebruiker ontvangt een kaartje ██ De weggebruiker toont het kaartje en betaalt. Heeft hij geen kaartje, dan betaalt hij vanaf het begin van de weg. ██ De weggebruiker betaalt zonder kaartje |
|
Vanouds werd er tol geheven als men een bepaald punt passeerde. Dat gold niet alleen voor wegen en bruggen, maar ook - en vooral - voor veerboten. Een veerboot is immers haast altijd bemand, zodat er geen extra personeel nodig is om de tol te innen.
Bij moderne autosnelwegen krijgt de weggebruiker vaak een kaartje als hij de weg oprijdt. Dit geschiedt door automatische apparatuur. Bij het verlaten van de weg toont hij het kaartje en betaalt hij tol over de afgelegde afstand. Het spreekt wel vanzelf dat een dergelijke snelweg degelijk is omheind en dat men niet gemakkelijk buiten de tol om de snelweg kan verlaten. In nevenstaande afbeelding is een voorbeeld gegeven van de tolpoorten die de weggebruiker passeert. Bij het begin van de snelweg - in de afbeelding bij een rotonde - is het vaak niet nodig een kaartje uit te reiken. Wie bij het verlaten van de snelweg geen kaartje kan tonen, betaalt vanaf het begin.
In de praktijk is de zaak vaak ingewikkelder, doordat de tolpoorten voor beide richtingen gecombineerd zijn. Wie bij afrit 2 de snelweg verlaat, moet dan kunnen aantonen dat hij van oprit 1 komt en niet van oprit 6. Dus moet er ook bij oprit 1 een kaartje worden uitgereikt.
Door de tolpoorten voor beide richtingen te combineren, wordt er op mankracht bespaard. Tijdens de daluren kan een enkele tolgaarder al het verkeer verwerken, en ook op drukkere tijden zijn er minder tolgaarders nodig. Nadeel is de extra infrastructuur: in de eerste plaats moeten er, zoals reeds gezegd, ook bij het begin van de weg kaartjes worden uitgereikt en in de tweede plaats zijn er meer viaducten nodig.
Er komt wel eens een uitzondering voor. Het verkeer uit de twee richtingen wordt normaliter door verschillende tolpoorten geleid, zodat er geen kaartjes nodig zijn voor het verkeer dat van de allereerste oprit komt. De tolpoorten bevinden zich naast elkaar, gescheiden door een hekje. 's Nachts, als er maar weinig verkeer is, wordt het hekje weggehaald en is er maar een tolpoort open. De tolgaarder moet dan opletten waar de auto's vandaan komen.
[bewerken] Vrachtwagens
Door het hoge gewicht van de vrachtwagen belasten ze het wegennet meer. In de meeste Europese landen moeten vrachtwagens (met GVW van 12 ton of meer) een extra belasting betalen voor het gebruik van de autosnelweg. In Nederland is dat de belasting zware motorrijtuigen (BZM). Wie deze belasting betaalt, ontvangt een eurovignet. In Duitsland is op 1 januari 2005 een elektronisch tolsysteem van start gaan. Zie: Toll Collect.
[bewerken] Tolsystemen in België en Nederland
[bewerken] België
- Als het voorstel door de EU goedgekeurd wordt, zal in België een wegenvignet ingevoerd worden voor alle Belgische wegen, dus niet enkel autosnelwegen. Dit zal gebeuren onder de vorm van een elektronisch vignet via de nummerplaat van de gebruiker.
 Zie Wegenvignet (België) voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
- In België is in 2005 één toltunnel in gebruik: Liefkenshoektunnel bij Antwerpen. Tijdens de werken aan de Kennedytunnel werd de Liefkenshoektunnel enkele keren tolvrij gemaakt. Het is de gewoonte om de Liefkenshoektunnel tolvrij te maken, bij incidenten op de ring rond Antwerpen.
- Op de toekomstige Oosterweeltunnel zal ook tol worden geheven.
- De Tunnel van Cointe in de A602 in Luik is een schaduwtoltunnel. Deze tunnel werd in 2000 voltooid en verbindt de E25 (uit Luxemburg) met de E40 (uit Brussel). SOFICO (Société wallonne de financement complémentaire des infrastructures) heeft de bouw betaald. Het Waalse Gewest betaalt de investering terug op basis van het aantal voertuigpassages.
- Op de A8 wordt schaduwtol geheven door SOFICO op het gedeelte Gellingen - Hacquegnies.
[bewerken] Nederland
In het begin van de 20e eeuw hadden gemeenten tolheffingen op alle vervoermiddelen. De heffing gold zelfs voor voetgangers en vee. De tolhuizen stonden vaak bij begin van de gemeentelijke hoofdweg. Op 1 april 1953 heeft de Nederlandse regering alle gemeentelijke tollen afgeschaft.
In Nederland zijn in 2008 drie tolwegen in gebruik:
Toltunnels
- Westerscheldetunnel in Zeeland, voor dertig jaar, tot 2033
- Kiltunnel bij Dordrecht
- De Wijkertunnel is voor dertig jaar (tot 2026) een zogenaamde schaduwtoltunnel. Bij deze tunnel wordt het tolgeld niet door de automobilisten, maar door Rijkswaterstaat betaald per voertuigpassage aan de private financiers van de Wijkertunnel (o.a. ING Bank en PGGM)
voormalige toltunnel:
- De Beneluxtunnel is sinds 1980 tolvrij.
Tolbruggen
- De tolbrug bij Nieuwerbrug (sinds 1788) is de enige tolbrug in Nederland
voormalige tolbruggen:
- De tolbrug bij Haastrecht is sinds 1965 tolvrij
- De Haringvlietbrug is sinds 1974 tolvrij
- De Zeelandbrug is sinds 1993 tolvrij
- De Prins Willem-Alexanderbrug bij Tiel is sinds 1996 tolvrij.
[bewerken] Enkele nationale tolsystemen
[bewerken] Frankrijk
In Frankrijk wordt op de meeste autosnelwegen péage geheven. In ruil voor de betaalde tol hoeven de particuliere autobezitters in Frankrijk geen wegenbelasting te betalen. Autoroutes du Sud de la France (ASF) is de grootste tolmaatschappij van Frankrijk. Inmiddels (2006) zijn alle Franse tolwegen geprivatiseerd.
Ook bij sommige bruggen en tunnels moet tol worden betaald, zoals bij de Brug van Millau en Pont de Normandie.
[bewerken] Klasses en tarieven
- Classe 1: personenwagens, kleine bedrijfswagens en minibussen (met of zonder aanhangwagen) waarvan de hoogte minder is dan of gelijk aan 2 meter.
- Classe 2: alle wagens uit classe 1 met aanhangwagen of caravan en hoogte tussen 2 en 3 meter, de meeste bestelwagens en de meeste zwerfwagens/kampeerauto's tot een toegestaan gewicht van 3,5 ton.
- Classe 3: tweeassige voertuigen met een hoogte vanaf 3 meter, en alle voertuigen met een toegestaan gewicht hoger dan 3,5 ton.
| Traject | Classe 1 | Classe 2 | Classe 3 |
|---|---|---|---|
| Rijsel - Parijs (A1) | 13,80 | 20,10 | 30,20 |
| Rijsel - Parijs - Bordeaux (A1, A10) | 63,10 | 98,00 | 139,40 |
| Rijsel - Parijs - Bordeaux - Hendaye (Spaanse grens) (A1, A10, A63) | 69,70 | 108,20 | 153,70 |
| Rijsel - Nantes (A1, A11) | 45,60 | 69,60 | 98,90 |
| Rijsel - Parijs - Lyon - Le Perthus (Spaanse grens) (A1, A6, A7, A9) | 80,50 | 126,50 | 181,40 |
| Rijsel - Reims - Lyon - Le Perthus (Spaanse grens) (A1, A26, A6, A7, A9) | 86,80 | 134,50 | 197,70 |
| Rijsel - Parijs - Clermont-Ferrand - Millau - Le Perthus (Spaanse grens) (A1, A10, A71, A75, A9) | 62,50 | 92,70 | 151,60 zomertarief (wintertarief is iets lager) |
| Rijsel - Parijs - Lyon - Nice (A1, A6, A7, A8) | 81,10 | 124,50 | 181,40 |
| Rijsel - Parijs - Lyon - Albertville (A1, A6, A43) | 58,90 | 90,40 | 136,00 |
| Luxemburg - Le Perthus (Spaanse grens) (A31, A6, A7, A9) | 63,40 | 101,90 | 148,20 |
| Luxemburg - Nice (A31, A6, A7, A8) | 62,20 | 96,70 | 138,90 |
| Luxemburg - Albertville (A31, A6, A43) | 38,10 | 58,10 | 129,50 |
| Luxemburg - Metz - Straatsburg( - Duitsland) (A31, A4) | 11,30 | 17,40 | 25,10 |
[bewerken] Tolwegexploitanten
| Naam | Lengte wegennet in kilometers |
|---|---|
| ALIS (Autoroute de Liaison Seine-Sarthe) | 125 |
| Arcour | 0 (101 km in aanbouw) |
| AREA (Société des Autoroutes Rhône-Alpes) |
384 |
| ASF (Autoroutes du Sud de la France) |
2484,3 |
| ATMB (Autoroutes et Tunnel du Mont Blanc) | 106,3 |
| CCI du Havre (Chambre de Commerce et d'Industrie du Havre) | 6,6 |
| CEVM (Compagnie Eiffage du Viaduc de Millau) | 3,7 |
| Cofiroute (Compagnie Financière et Industrielle des Autoroutes) | 928 |
| EPERLY (Société d'Exploitation du Périphérique de Lyon) | 6 |
| Escota (Société des Autoroutes Estérel, Côte d'Azur, Provence, Alpes) | 459 |
| Sanef (Société des Autoroutes du Nord et de l'Est de la France) | 1316 |
| SAPRR (Autoroutes Paris-Rhin-Rhône) | 1821 |
| SAPN (Société des Autoroutes Paris-Normandie) | 368,4 |
| SFTRF (Société Française du Tunnel Routier du Fréjus) | 67,5 |
| SMTPC (Société Marseillaise du Tunnel du Prado Carénage) | 2,5 |
Externe link: Website van het Verbond van concessiehouders van Franse autosnelwegen
[bewerken] Ierland
Ierland heft momenteel tol voor 2 bruggen. Tol wordt daar Toll genoemd.
Tolbruggen:
[bewerken] Italië
Ook in Italië wordt op de meeste snelwegen tol (pedaggio) geheven. De wegen zijn eigendom van de regio's waar zij doorheen lopen en worden openbaar aanbesteed door Ente Nazionale per le Strade (ANAS), de overheidsinstelling die verantwoordelijk is voor het nationale wegennet. Het exploitatiebedrijf dat de meest gunstige voorwaarden biedt (bijv. het meeste betaalt) mag de weg exploiteren. In ruil hiervoor mag een exploitatiebedrijf de wettelijk vastgestelde tolprijs heffen. Vrijwel alle autosnelwegen zijn tolwegen. In het uiterste zuiden van Italië is echter besloten geen tol te heffen om de economie te stimuleren. Het grootste exploitatiebedrijf is Autostrade per l'Italia van de Autostradegroep.
Tolklassen:'
- Klasse A: Alle 2-assige weggebruikers, lager dan 1,3 meter.
- Klasse B: Alle 2-assige weggebruikers, hoger dan 1,3 meter.
- Klasse C: Alle 3-assige weggebruikers.
- Klasse D: Alle 4-assige weggebruikers.
- Klasse E: Alle 5-assige weggebruikers.
Externe links:
- Autostrade per l'Italia
- Associazione Italiana Società Concessionare Autostrade e Trafori (Italiaans verbond van concessiehouders van autosnelwegen en passen')
[bewerken] Duitsland
- Voor vrachtverkeer werd in 2003 een geautomatiseerd systeem ingevoerd dat tol (maut) voor het gebruik van de autosnelwegen moest incasseren.
- Warnowtunnel (geopend in september 2003)
[bewerken] Engeland
- Autoverkeer in de binnenstad van Londen moet sinds 17 februari 2003 5 pond tol (toll) betalen. Sinds 4 juni 2005 is dit verhoogd naar 8 pond. De heffing van deze Congestion Charge lijkt een positieve invloed te hebben op de gemiddelde snelheid in de congestiegevoelige binnenstad van Londen (30% minder verkeer). In 2006 wordt het gebied, waar dit geldig is, uitgebreid naar het westen en omvat dan ook Chelsea en Westminster.
- Mersey Tunnel in Liverpool
- Vrachtwagens van meer dan 3,5 ton zullen tol dienen te betalen vanaf 2007/2008. Er wordt gerekend per kilometer, op basis van het type voertuig (grootte + emissieklasse) en type weg (snelweg of niet). Er zal ongeveer 15 pence gerekend worden per kilometer.
- De Britse regering is, vanwege het succes van Londen nu ook een studie gestart om het rekeningrijden (tol afhankelijk van tijd) in te voeren op alle Britse snelwegen, om de files rond de grote steden te bestrijden. Als het rapport positief is, zal de heffing ingevoerd worden in 2014.
[bewerken] Scandinavië
- Grote Beltbrug - Denemarken (Bompenge)
- Sontbrug - tussen Denemarken en Zweden (Betalväg)
In Noorwegen is het gebruikelijk om tijdens de bouw van een nieuwe weg op de bestaande weg tol te heffen, waarmee de bouw deels wordt gefinancierd. Nadat de weg in gebruik is genomen wordt op de nieuwe weg tol geheven totdat de financiering is terugverdiend. Daarnaast moet ook bij het binnenrijden van de meeste steden tol betaald worden.
Rond Stockholm werd op 1 augustus 2007 een gordel van tolpoorten actief. Op werkdagen moet tol (trängselskatt, druktebelasting) worden betaald voor elk voertuig met Zweeds kenteken dat tussen 6:30 en 18:30 uur de stad in- of uitrijdt.
[bewerken] Spanje
In Spanje wordt op de meeste autosnelwegen tol (peaje) geheven.
Externe links:
[bewerken] Oostenrijk en Zwitserland
In Oostenrijk en Zwitserland wordt tol (maut) geheven op het gebruik van de autosnelwegen door middel van een tolvignet. De handhaving vindt plaats door onder meer camera's. Apart van het tolvignet worden soms extra tolgelden geheven voor tunnels en bruggen zoals bij de Tauerntunnel en de tunnel van de Grote Sint-Bernhardpas. Vignetten zijn te koop bij VAB-, Touring- of ANWB-verkooppunten of aan de grenzen.
Prijzen van de vignetten:
- Oostenrijk, 10 dagen, personenauto: € 10,10
- Oostenrijk, 2 maanden, personenauto: € 24,20
- Oostenrijk, 10 dagen, motor: € 6
- Oostenrijk, 2 maanden, motor: € 12
- Zwitserland, 1 jaar, personenauto en motor: € 31,50 of 40 CHF
- Zwitserland, 1 jaar, motorhomes zwaarder dan 3,5 ton: 650 CHF (gebruik wegen, ook het vignet moet betaald worden)
- Zwitserland, 1 tot 30 dagen, motorhomes zwaarder dan 3,5 ton: 3,25 CHF, min. 25 CHF max. 58,50 CHF
- Zwitserland, jaarkaart 10 dagen, motorhomes zwaarder dan 3,5 ton: 32,5 CHF
[bewerken] Verenigde Staten
Sommige tolwegen in de Verenigde Staten zijn het eigendom van particuliere bedrijven, andere zijn het eigendom van staten of steden. Sommige tolwegen die eigendom zijn van de overheid, worden beheerd door particuliere bedrijven.
Sommige Amerikaanse staten passen het Build-Operate-Transfer (BOT) systeem toe. Particuliere bedrijven leggen de weg aan, en krijgen de gelegenheid om de weg voor een bepaalde tijd als tolweg te exploiteren. Daarna wordt de weg overgedragen aan de overheid. Dit principe wordt toegepast in Arkansas, Californië, Delaware, Florida, Illinois, Indiana, Mississippi, Texas en Virginia.
In andere staten worden tolwegen meestal beheerd door een bedrijf dat eigendom is van de staat waarin de weg gelegen is. New York, Massachusetts, New Hampshire, New Jersey, Ohio, Pennsylvania, Kansas, Oklahoma en West Virginia beheren tolwegen op deze manier. Dit is ook het geval voor oudere wegen in staten die het BOT principe toepassen.
[bewerken] Tolheffing in Europa
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Trivia
In het boek Alleen op de wereld (1880) staat dat er langs de Engelse wegen tol moet worden betaald, en dat dat in Frankrijk niet voorkomt. Tegenwoordig is het andersom.
