Kraakbeweging

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

De opmaak van dit artikel is nog niet in overeenstemming met de conventies van Wikipedia. Men wordt uitgenodigd deze pagina aan te passen.

---

Inhoud 1 De Nederlandse kraakbeweging 2 Maatschappelijke functies 3 Kritiek op de kraakbeweging 4 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerken] De Nederlandse kraakbeweging

Onder de Nederlandse kraakbeweging worden gerekend, mensen die een aanzienlijk deel van hun leven hebben ingedeeld met activiteiten die uit het verschijnsel kraken zijn voortgekomen. De Nederlandse kraakbeweging kent geen lidmaatschap en is niet of heel los gestructureerd. Het kent geen hiërarchie of leiders, omdat alles in onderling overleg wordt gedaan.

Sommige mensen die deel uitmaken van de kraakbeweging doen actief mee aan demonstraties/bezettingen, de activiteiten worden niet door iedereen binnen de beweging uitgevoerd of ondersteund. Tot deze activiteiten van de kraakbeweging worden gerekend: vegetarisch/ veganistische volkskeuken, weggeefwinkels, lokale kraakspreekuren (KSU'sn), demonstraties (onder meer tegen het kraakverbod, maar soms ook voor dierenrechten of vreemdelingen).

[bewerken] Maatschappelijke functies

De Nederlandse kraakbeweging heeft als voornamelijke functie woningnood en speculatie tegengaan. Er worden veel culturele initiatieven door krakers georganiseerd, veelal in kraakpanden zelf. Ook worden vervallen monumenten (zoals Fort Pannerden) gekraakt om ze te behouden voor verder verval.

[bewerken] Kritiek op de kraakbeweging

Tegenstanders van kraken hebben vaak de volgende argumenten: ^[bron?]

• Er was en is in Nederland veel kritiek op het blad Bluf dat zich profileerde als spreekbuis van de kraakbeweging en dat gestolen documenten publiceerde en gewelddadig verzet leek te stimuleren.^[1] Ook het verzet tegen de sloop van de huizen aan de Nieuwmarkt (Amsterdam), dat vooral plaatsvond nadat de oorspronkelijke bewoners reeds vertrokken warenOpNieuw -Krant voor de Nieuwmarkt Amsterdam en de rellen rond de inhuldiging als koningin van Beatrix der Nederlanden op 30 april 1980 met de leus "Geen woning, geen kroning",/Geschiedenis Nieuws: Koninginnedag 1980: Geen woning, geen Kroning! droegen bij aan het anarchistische image van wat "de harde kern van de kraakbeweging" werd genoemd.

Men wijst op het geweld dat bij veel ontruimingen door de krakers en sympathisanten wordt gebruikt. Met name het geweld bij die ontruimingen heeft de in de jaren zeventig en jaren tachtig aanwezige maatschappelijke steun voor het kraken sterk verminderd.^[bron?]

• In 2007 ontstond er, na een periode van relatieve stilte, weer een scherp politiek maar ook publiek debat over kraken en krakers nadat - althans volgens de politie - eind 2007 krakers zelf levensgevaarlijke valstrikken zouden hebben geplaatst om agenten en brandweerlieden het binnendringen te verhinderen. Eind mei 2008 vernielden groepen krakers negen ruiten van het stadhuis en acht van de ambtswoning van Burgemeester Cohen van Amsterdam uit onvrede dat eerder die week enkele kraakpanden ontruimd werden^[2].

• Tegenstanders van het kraken wijzen er vaak op dat de huizen die gekraakt worden vaak monumentale panden zijn op centraal gelegen locaties. Weinig van de gekraakte panden liggen in buitenwijken waar veel kantoorpanden leeg staan of ver buiten de steden. Dit selectieve beleid bij het selecteren van een pand om te kraken is voor tegenstanders het bewijs dat krakers slechts op goede locaties willen zitten zonder bereid te zijn daar de financiële compensatie voor te betalen en dat krakers slechts handelen uit eigenbelang en dit verhullen door te spreken over maatschappelijke problemen.

• Krakers nemen soms geen genoegen met een rechterlijke uitspraak^[3][4], maar willen het meestal zèlf ook eens zijn met de toekomstige plannen met een pand alvorens het te willen ontruimen. Aangezien zij het met die plannen^[5] zelden eens zijn, is gedwongen ontruiming dan ook meestal noodzakelijk. Op 21 maart 2006 wierpen krakers in de Amsterdamse Bilderdijkstraat met puntige staven dwars door ME schilden heen en werden politieagenten overgoten met een brandbare vloeistof als spiritus^[6]. In maart 2007 trof de Amsterdamse politie achter een gebarricadeerde deur van een te ontruimen pand aan de Bilderdijkstraat een door de krakers gemaakt explosief aan dat het pand (inclusief de politieagenten) geheel had kunnen opblazen.^{[7] [8]} De krakers meldden echter dat het hier een jerrycan met motorolie betrof die er al stond toen het pand in bezit werd genomen.^[9]

Op 27 februari 2008 vuurden krakers aan de Amsterdamse Spuistraat met katapulten metalen moeren van 2 cm op de mobiele eenheid af^[10]. De krakers hadden eerder op de avond twee anti-kraakwachters met hockeysticks, honkbalknuppels en traangas verjaagd. Een van hen moest zich medisch laten behandelen.

• Krakers worden vaak beschuldigd van het vernielen van woningen, het toebrengen van zogenaamde kraakschade. Dit doordat krakers meestal de woningen slecht of niet onderhouden en onconventionele middelen aangrijpen om gebruik te kunnen maken van de afgesloten gas, water en elektra. Soms wordt er illegaal electriciteit afgetapt.^[11] Hierdoor verloederen de gekraakte woningen en daalt de waarde ervan, hetgeen extra kosten oplevert voor de eigenaar die hiervan de dupe is.

• Verschillende voormalige gekraakte monumentale panden blijken in een aantal gevallen van binnen door de krakers volledig te zijn vernield, onder andere door het barricaderen, maar vaak ook als een wraakactie op de (komende) ontruiming. In Nijmegen werd in de jaren negentig een pand (Arksteestraat no.2) - naast ernstige overige vernielingen - voor langere tijd onbruikbaar gemaakt door vanaf de bovenste verdieping grote hoeveelheden afgewerkte motorolie door de vloeren en plafonds te laten lopen. De ontruiming werd gevorderd aangezien een jong paar er een restaurant in wilde vestigen.

• Op 30 oktober 2007 trof de Amsterdamse politie naar eigen zeggen een aantal "vallen" in enkele van zes ontruimde panden aan de Kerkstraat aan, waaronder er één, aldus de politie, bestond uit een constructie die het hele dak zou hebben laten instorten wanneer deze zou worden verwijderd.^[12] De krakers zelf spraken dit tegen. De Amsterdamse politiecommandant Leen Schaap constateerde een toenemende verharding in de kraakbeweging.^[8]

Kraken als idealisme wordt als steeds minder aannemelijk gezien, vooral omdat de ernstige naoorlogse woningnood inmiddels zo goed als opgelost is.^[bron?] Veel flats in buitenwijken staan leeg, maar worden niet bewoond omdat kwaliteit van wonen meer aandacht heeft gekregen.

• Kraken wordt door critici ook als een vorm van eigenrichting gezien: als de eigenaar van een pand (om onbekende redenen) dat pand naar de termijn zoals beschreven in artikel 429sexies in het Nederlandse wetboek van strafrecht van 12 maanden te lang leeg heeft staan, kunnen krakers het eigendom in gebruik nemen.

• Ook is er kritiek betreft het politieke karakter van de kraakbeweging. Krakers worden ervan verdacht met hun acties een anarchistische omslag van het staatsbestel te willen bewerkstelligen, het recht van eigendom te verwerpen en een verandering van de stijl van leven en het economische systeem na te streven, waarbij de woningproblematiek slechts als middel zou worden gehanteerd. Een deel van de krakers verwerpt dan ook het gezag van wet en overheid. ("Uw rechtsstaat is de onze niet").

Eigenaars van gekraakte panden wijzen erop dat uitzetting moeilijk, tijdrovend en kostbaar is, doordat krakers wettelijke bescherming genieten. De eigenaar krijgt in die periode geen (huur)inkomsten meer uit zijn bezit (hoewel ze deze ook niet kregen in de tijd dat het pand buiten gebruik was), maar dient alsnog vaste lasten zoals hypotheekbetalingen en diverse onroerendgoedbelastingen te betalen. Ook het voor eigen gebruik in bezit nemen van een gekraakt pand is zonder rechterlijke uitspraak en ontruiming veelal onmogelijk. Verkoop van een gekraakt pand is, doordat het door krakers is bezet, uiterst moeilijk en de verkoper lijdt veelal een aanmerkelijk financieel verlies{bron?}.

• Omdat krakers naast een uitkering of een studiebeurs vaak^[bron?] geen bron van inkomsten uit reguliere arbeid hebben en mensen met een laag inkomen in Nederland beroep kunnen doen op pro-deo rechtsbijstand, kunnen de kosten van een juridische procedure wanneer deze gewonnen wordt door de eigenaar van het pand, zelden verhaald worden op de krakers. Bovendien stelt niemand zich persoonlijk aansprakelijk voor de kraakactie{bron?}. Krakers gebruiken meestal enkel een (al dan niet fictieve) voornaam ^[bron?]. In een aantal gevallen springen sympathiserende (linkse) politieke partijen en andere linkse organisaties financieel bij ^[bron?].

Volgens onderzoek van de Leidse sociaal wetenschapper Wim van Noort lijkt het binnen de kraakbeweging zelf ook niet altijd pais en vree te zijn, wat hier en daar leidt tot gevaarlijke situaties. Onderlinge intimidatie en geweld bij ideologische meningsverschillen lijken regelmatig voor te komen, zoals blijkt uit jarenlang onderzoek door van Noort^{[13] [14]}.