Noord-Atlantische Verdragsorganisatie
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| NAVO, Noord-Atlantische Verdragsorganisatie NATO, North Atlantic Treaty Organisation OTAN, Organisation du traité de l'Atlantique Nord |
||
.png) (Details) |
||
 |
||
| Bestuurscentrum | Brussel | |
| Werktaal | Engels, Frans | |
| Lidmaatschap |  Albanië.svg){kind=small} België Bulgarije Canada Denemarken Duitsland Estland Frankrijk Griekenland Hongarije IJsland Italië Kroatië Letland Litouwen Luxemburg Nederland Noorwegen Polen Portugal Roemenië Slovenië Slowakije Spanje Tsjechië Turkije Verenigd Koninkrijk Verenigde Staten |
|
| Secretaris-generaal | Anders Fogh Rasmussen |
|
| Voorzitter van de militaire comité van de NAVO | Giampaolo Di Paola |
|
| Website | http://www.nato.int | |
De Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) (Engels: NATO, The North Atlantic Treaty Organisation; Frans: OTAN, Organisation du traité de l'Atlantique Nord) is een na de Tweede Wereldoorlog opgerichte organisatie ter ondersteuning van het Noord-Atlantische Verdrag dat in Washington op 4 april 1949 werd getekend. Het hoofdkwartier van de NAVO is gevestigd te Brussel.
Inhoud |
[bewerken] Partijen
Aanvankelijk deden België, Canada, Denemarken, Frankrijk, IJsland, Italië, Luxemburg, Nederland, Noorwegen, Portugal, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten mee. Later kwamen daar Turkije en Griekenland (februari 1952), West-Duitsland (1955) en Spanje (1982) bij. Na het einde van de Koude Oorlog sloten Tsjechië, Polen en Hongarije zich aan (12 maart 1999), evenals Estland, Letland, Litouwen, Slowakije, Slovenië, Roemenië en Bulgarije (29 maart 2004). Frankrijk maakte tussen 1966 en 1996 geen deel uit van de militaire organen van de NAVO; vanaf 1996 tot aan 3 april 2009 maakten de Fransen een voorbehoud met betrekking tot militair optreden. Sinds 4 april 2009 is Frankrijk weer volledig lid van de NAVO.
Op de top van de NAVO in Boekarest, op 3 april 2008, hebben de regeringsleiders van de NAVO-lidstaten besloten dat Kroatië en Albanië op termijn mogen toetreden tot de NAVO. Macedonië stuitte op een veto van Griekenland, wegens bezwaren van Griekenland tegen de constitutionele naam van Macedonië. Ook over Oekraïne en Georgië was er geen consensus. De NAVO besluit alleen met unanimiteit. De Verenigde Staten wensten hun lidmaatschap, terwijl een aantal Europese leden tegen was. Lidmaatschap van Georgië werd op de lange baan geschoven, omdat het betrokken is in territoriale conflicten en geen controle heeft over delen van zijn eigen grondgebied. Om dezelfde reden kan EU-lid Cyprus geen lid van de NAVO worden.[bron?]
[bewerken] Wederzijds aangegane verplichtingen
Het Noord-Atlantisch Verdrag is een militair verdrag dat wederzijdse verdediging en samenwerking van de legers van de westerse landen regelt, aanvankelijk vooral als tegenkracht tegen de communistische landen in het Oostblok. Die vormden op hun beurt in 1955 het Warschaupact. De kern van het verdrag staat in artikel 5, dat stelt dat in geval van een aanval op een van de staten, deze door de andere zal worden opgevat als een aanval op allemaal en dat alle landen zullen meehelpen (samenwerken) om de aanvaller af te weren.
Sinds het einde van de Koude Oorlog is het militaire belang van de NAVO afgenomen. De lidstaten incasseerden het vredesdividend en krompen hun strijdkrachten in. De NAVO is sindsdien in een transformatiefase, waarin nieuwe taken zoals bestrijding van terrorisme, proliferatie en anarchie op de agenda zijn gekomen. In de top van Praag in 2002 en de top van Istanboel in 2004 zijn hierover afspraken gemaakt.
Artikel 5 is tot op heden één maal van toepassing verklaard: na de aanslagen in New York en Washington van 11 september 2001. De NAVO heeft de Verenigde Staten kort na deze aanslagen bijgestaan met AWACS-radarvliegtuigen. Operatie Enduring Freedom daarentegen was en is geen NAVO-missie.
In februari 2003 deed het NAVO-lid Turkije een beroep op de overige NAVO-leden op grond van artikel 4 van het verdrag van Washington, dat voorziet in consultatie tussen de verdragsgenoten als het gebied, de politieke onafhankelijkheid of de veiligheid van een lidstaat wordt bedreigd. Turkije deed deze stap in verband met de gespannen situatie rond het buurland Irak. Een aantal westerse landen, waaronder de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, stond op het punt Irak binnen te vallen om Saddam Hoessein te verdrijven.
Steunmaatregelen aan Turkije werden op 10 februari 2003 door een veto van Frankrijk, Duitsland en België geblokkeerd. Op 16 februari 2003 kondigde secretaris-generaal Lord Robertson echter aan dat er overeenstemming was bereikt, waarbij Frankrijk, dat zich al langer een aparte plaats binnen de NAVO had toebedeeld en niet meer volledig lid was, echter nog niet meedeed. De steunmaatregelen aan Turkije werden in gang gezet. Eerdere formele beroepen op artikel 4 werden wel direct ingewilligd.
[bewerken] Organisatie
De secretaris-generaal is de hoogste burgerfunctie van de organisatie, traditioneel vervuld door een Europeaan. Van 2004 tot 2009 was dit een Nederlander: Jaap de Hoop Scheffer. Hij was de voorzitter van de Noord-Atlantische Raad (NAR) bestaande uit permanente vertegenwoordigers van de lidstaten. Deze NAR vergadert elke woensdag en neemt bij unanimiteit de politieke besluiten. Deze Raad wordt bijgestaan door het Military Committee waar alle lidstaten met een leger in zijn vertegenwoordigd. De hoogste militaire commandant van de NAVO is de Supreme Allied Commander Europe (SACEUR), tot dusverre altijd een Amerikaan. Hij heeft deze titel om historische redenen, maar is ook commandant van NAVO-troepen buiten Europa.
Het politieke hoofdkwartier van de NAVO bevindt zich in Brussel, waar ook de NAR is gevestigd. De eerste locatie van het NAVO-hoofdkwartier was in Londen. Daarna volgden verhuizingen naar Parijs in 1952, een andere locatie in Parijs in 1960 en Brussel in 1966. Een nieuw hoofdkwartier voor de NAVO in Brussel is in de ontwerpfase.
Het Supreme Headquarters Allied Powers Europe (SHAPE) is het militaire commandocentrum. Het is gevestigd in Casteau ten noorden van het Belgische Bergen, Henegouwen.
In 1986 werd het autonoom overlegorgaan Eurogroup opgericht. Hierin overleggen alle Europese NAVO lidstaten en proberen ze gemeenschappelijke standpunten te vormen.
Het NAVO C3 agentschap zetelt in Brussel en Den Haag.
[bewerken] Beknopte chronologie
- 1949 - Oprichting op 4 april. Ondertekenaars: België, Canada, Frankrijk, Luxemburg, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten van Amerika, Denemarken, IJsland, Italië, Noorwegen en Portugal.
- 1952 - Toetreding Turkije en Griekenland
- 1955 - Toetreding West-Duitsland. Oprichting van het Warschaupact
- 1961 - Start van de bouw van de Berlijnse Muur; het IJzeren gordijn verdeelt Oost en West-Europa
- 1966 - Frankrijk is een nucleaire macht geworden en trekt zich terug uit de militaire structuur, maar blijft politiek lid
- 1982 - Spanje wordt het zestiende lid
- 1989 - Val van de Berlijnse Muur
- 1990 - Duitse hereniging, maakt dus Oost-Duitsland lid
- 1991 - Opheffing van het Warschaupact
- 1999 - Toetreding van Polen, Tsjechië en Hongarije
- 1999 - Operatie/missie in Kosovo
- 2004 - Toetreding van Bulgarije, Estland, Letland, Litouwen, Roemenië, Slowakije en Slovenië
- 2008 - Top van Boekarest: vergadering om Kroatië en Albanië lid te maken
- 1 april 2009 - Toetreding van Albanië en Kroatië[1]
De andere landen van de Europese Unie: Finland, Ierland, Oostenrijk en Zweden zijn geen lidstaten van de NAVO. Zweden wenst neutraal te blijven tegenover het communisme. Oostenrijk mag geen lid worden naar aanleiding van de voorwaarde dat toen in 1955 het land weer zelfstandig werd het voor altijd neutraal zou blijven. Finland treedt niet toe als buurland van Rusland
[bewerken] Secretarissen-generaal
 Zie secretaris-generaal van de NAVO voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
[bewerken] Trivia
- Standaardpatronen die door de NAVO worden gebruikt zijn de 5.56x45mm NAVO
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
- ↑ Albanië en Kroatië lid van de NAVO - De Telegraaf - 1 april 2009
 |
Bronnen die bij dit onderwerp horen, kan men vinden op de pagina Noord-Atlantisch Verdrag op Wikisource |
| Intergouvernementele organisaties | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
