Partij voor de Vrijheid

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Dit artikel gaat over de Nederlandse Partij voor de Vrijheid opgericht door Geert Wilders. Zie Partij van de Vrijheid voor de voorloper van de Nederlandse VVD. Zie Partij voor Vrijheid en Vooruitgang voor de voorloper van de Vlaamse VLD.


Partij voor de Vrijheid
Partijvoorzitter Geert Wilders
Partijleider Geert Wilders
Fractieleider Tweede Kamer Geert Wilders
Delegatieleider Europees Parlement Barry Madlener
Zetels in de Tweede Kamer
Zetels in het Europees Parlement
Afsplitsing van VVD
Oprichting 22 februari 2006
Richting Rechts
Ideologie Conservatief liberalisme, conservatisme, nationalisme
Website www.pvv.nl


De Partij voor de Vrijheid (PVV) is een Nederlandse politieke partij.

Inhoud

[bewerken] Oorsprong en naamgeving

De partij komt voort uit de Groep Wilders, de voormalige eenmansfractie in de Tweede Kamer van het sinds 3 september 2004 afvallige VVD-Kamerlid Geert Wilders. Op 22 februari 2006 registreerde de "Vereniging Groep Wilders" bij de Kiesraad de Partij voor de Vrijheid (PVV). De naam Partij voor de Vrijheid herinnert aan de naam van de Partij van de Vrijheid, die na de Tweede Wereldoorlog is opgericht en in 1948 opging in de VVD.

Tot de Tweede Kamerverkiezingen 2006 werd de partij voor de herkenbaarheid aangeduid als Groep Wilders - Partij voor de Vrijheid. Na de verkiezingen ging de partij onder de naam Partij voor de Vrijheid door. De Partij voor de Vrijheid wordt afgekort als PVV.

Voor de aanloopperiode van de PVV in de periode 2004-2006 zie de pagina over Geert Wilders.

[bewerken] Partijorganisatie

De Partij voor de Vrijheid is een vereniging met een besloten karakter. Sympathisanten kunnen zich aanmelden als donateur en vrijwilliger, maar niet als lid. Over het beleid van de partij kan dus niet gestemd worden. Het is een van de weinige partijen die ooit in het Nederlandse parlement vertegenwoordigd waren die geen leden hebben [1] [2].

Wilders richtte 24 november 2004 de "Stichting Groep Wilders" (thans: "Stichting Vrienden van de PVV") op met als doel het uitdragen van standpunten en inzamelen van geld. Wilders is het enige bestuurslid van deze stichting. Omdat de Kieswet voorschrijft dat alleen verenigingen als partij mee kunnen doen bij een verkiezing, richtte hij op 30 maart 2005 ook de "Vereniging Groep Wilders" (thans: "Partij voor de Vrijheid") op. Omdat een vereniging twee oprichters moet hebben werd dit gedaan door de "Stichting Groep Wilders" samen met Wilders in privé-hoedanigheid. Wilders is anno 2007 het enige lid van deze vereniging. Critici, waaronder voormalig beoogd nummer twee op de kieslijst Bart Jan Spruyt, zien het bestuursbeleid als autocratisch optreden van Geert Wilders, die "geen concurrenten wil"[3].

[bewerken] Standpunten

De plaats van PVV in de Nederlandse politieke ruimte in 2006 volgens André Krouwel
Partijleider Wilders

Het voornaamste programmapunt van de Partij voor de Vrijheid is het tegengaan van de vermeende islamisering van Nederland. Daarnaast bepleit de partij lagere belastingen en minder overheidsingrijpen. Verder is Wilders van mening dat bepaalde grondrechten tijdelijk of voorgoed moeten worden beperkt ter bescherming van de Nederlandse nationale identiteit en veiligheid. Zo wil de partij artikel 1 van de Grondwet afschaffen, waarin staat dat iedereen in Nederland gelijk is en behandeld moet worden, en vervangen door een ander artikel waarin de joods-christelijke en humanistische traditie en cultuur van Nederland als dominante cultuur wordt vastgelegd. Tevens wil de partij een verbod op het preken in moskeeën in een andere dan de Nederlandse taal, en een verbod op uitbreiding van het aantal moskeeën in Nederland. De standpunten zijn vastgelegd in het op 21 maart 2006 door Wilders bekend gemaakte partijprogramma "Klare Wijn".

[bewerken] Richting

De Partij voor de Vrijheid wordt soms beschouwd als een fortuynistische partij. Evenals Fortuyn bekritiseert Wilders de islam en waarschuwt hij voor islamisering van de Nederlandse samenleving. De partij ziet zichzelf als liberaal. Het liberale karakter wordt echter door critici op bepaalde punten betwist, omdat de partij het gelijkheidsbeginsel niet ondersteunt en sommige vrijheden juist wil inperken. De PVV vindt echter dat de islamisering beperkingen aan de Nederlandse vrijheid oplegt. Wilders' standpunten over de islam worden regelmatig betiteld als islamofobie, of men beschuldigt hem ervan islamofobie aan te wakkeren.

In de Achtste Monitor Racisme en Extremisme, verschenen in december 2008, werd de PVV en Wilders door onderzoekers verbonden aan de Universiteit Leiden en de Anne Frank Stichting bestempeld als "extreemrechts". Zo zou het door de PVV voorgestelde moratorium van vijf jaar op de bouw van nieuwe moskeeën en islamitische scholen de vrijheid van godsdienst en onderwijs aantasten en zou de partij zoals vrijwel alle extreem-rechtse politieke partijen de Überfremdung, de overheersing van het 'vreemde' "vrezen". De PVV zou een "toenemende radicalere koers" varen, waardoor zij als "extreemrechts" kan worden getypeerd.[4][5] De PVV zelf distantieert zich van rechtsextremisme. In een reactie noemde partijleider Wilders de aantijgingen "een belediging voor de partij en haar kiezers".[6]

[bewerken] Partijprogramma 2006; "Klare wijn"

Het programma "Klare wijn" bevat een uitwerking van de algemene partijlijn. Wilders zei op 23 februari 2006 "geen water bij de wijn" te willen doen op deze punten. Belangrijke punten zijn:

[bewerken] Grondrechten

  • Afschaffing van artikel 1 van de Grondwet, de rechtstatelijke grondnorm dat alle ingezetenen in beginsel gelijk zijn voor de wet. Hij wil het vervangen door een artikel dat vastlegt dat de dominante cultuur van Nederland bestaat uit de joods-christelijke en humanistische tradities. Als motief voor afschaffing stelt Wilders dat het huidige artikel een beperking vormt voor de vrijheid van meningsuiting. Overigens wil Wilders geen substantiële aanpassing van de huidige strafwetten die bepaalde vormen van discriminatie verbieden.
  • Gedeeltelijke en blijvende beperking van de vrijheid van meningsuiting in de vorm van een verbod tot het houden van preken in een andere dan de Nederlandse taal.
  • Gedeeltelijke en tijdelijke opschorting van de vrijheid van godsdienst in de vorm van een verbod tot het bouwen van moskeeën voor vijf jaar.
  • Gedeeltelijke en tijdelijke opschorting van de vrijheid van onderwijs in de vorm van een verbod tot het oprichten van islamitische scholen voor vijf jaar.

[bewerken] Misdaad en straf

  • Bij 3 maal een zwaar geweldsmisdrijf een levenslange gevangenisstraf.
  • Blijvende opheffing van het habeas corpus-beginsel in die zin dat de overheid bij het enkele vermoeden van terroristische activiteiten of sympathieën iedere burger voor onbepaalde tijd kan vasthouden zonder aanklacht en zonder substantiële rechterlijke toetsing: de zogenaamde administratieve detentie.
  • Invoering van minimumstraffen en de verhoging van de maximumstraffen.

[bewerken] Verzorgingsstaat

  • De PVV wil snoeien in de uitkeringen en de "te royale Nederlandse verzorgingsstaat" vervangen door een "basisstelsel"; Ook is de partij voor een sterke deregulering, wat betekent dat de overheid haar regelgeving met minstens 50% vermindert of schrapt; voorts is men voor het behoud van de hypotheekrenteaftrek en voor versoepeling van de arbeidsmarkt om de werkgelegenheidsgraad op te krikken; daarnaast wil de partij de kinderbijslag tot de eerste twee kinderen beperken. De belastingen moeten sterk worden verlaagd. Dit moet uiteindelijk resulteren in een vlaktaks.

[bewerken] Europa

  • De PVV kiest op Europees gebied voor sterke economische samenwerking, maar wijst een politiek samengaan af. De PVV is dus tegen een Europese grondwet en een Europese regering. Ook wil de partij de Europese commissie en het Europees Parlement afschaffen. De partij wil geen aansluiting van nog meer Oost-Europese landen of van Turkije bij de Europese Unie.

[bewerken] Dierenrechten

  • Minimumstraffen voor dierenbeulen, en bij zwaar misdrijf levenslang een verbod om dieren te houden.
  • Bij dierenmishandeling wil de partij ingrijpen, door net als in de Verenigde Staten een noodnummer in het leven te roepen waar dierenmishandeling direct gemeld kan worden. Het nummer zou dan 113 moeten zijn. Dierenrechten moeten worden vastgelegd in de Grondwet.
  • Langzame afbouw Nederlandse bio-industrie, de partij heeft verschillende moties gesteund/ingebracht om de leefomstandigheden voor dieren in de bio-industrie minder zwaar te maken. En voorbeeld hiervan is de maximale norm veetransport uren terug brengen naar minder uren.

[bewerken] Overige punten

  • De PVV is voor het afschaffen van het poldermodel, en wil het vervangen door een sterk gedecentraliseerd overleg op sector- of zelfs op bedrijfsniveau.
  • Een volledige immigratiestop voor vijf jaar.
  • Invoering van een bindend referendum
  • De partij wil verder ontwikkelingshulp schrappen, maar noodhulp behouden.
  • De partij wil de landbouwsubsidies in EU-verband afschaffen en tevens importheffingen afschaffen. De PVV is voor een verregaande vrijhandelspolitiek zodat met name arme boeren in derde wereld landen kunnen profiteren en hun producten in Europa kunnen verkopen.
  • De partij wil een opheffing van het onderscheid tussen hard- en softdrugs, en het gedoogbeleid t.a.v. coffee- en growshops vernietigen[7]

[bewerken] Verbod op de Koran

Vanaf augustus 2007 pleit Wilders voor een verbod op de Koran[8]. Wilders heeft het heilige boek voor islamieten herhaaldelijk het "islamitische Mein kampf", "fascistisch" en "verschrikkelijk" genoemd. Volgens hem zou de Koran oproepen tot geweld.

[bewerken] Integriteit van het Koninkrijk

De PVV heeft op 5 december 2007 in een Tweede Kamer- motie de Nederlandse Antillen een grotendeels corrupt boevennest genoemd en er voor gepleit deze autonome onderdelen van het Koninkrijk der Nederlanden aan de hoogste bieder te verkopen[9]. Alle overige partijen hebben zich gedistantieerd van dit standpunt. Antilliaanse parlementariërs gaven te kennen geen Nederlandse delegatie van de Tweede Kamer te ontvangen, als daar een PVV-lid bij aanwezig is[10].

[bewerken] Dubbele nationaliteit

In 2007 kwam de Tweede Kamerfractie van de PVV tweemaal in actie tegen de dubbele nationaliteit voor (potentiële) bewindslieden. Op 15 februari trachtte Sietse Fritsma een motie in te dienen om te voorkomen dat de PvdA-politici Nebahat Albayrak en Ahmed Aboutaleb (die naast de Nederlandse de Turkse respectievelijk Marokkaanse nationaliteit bezitten) tot staatssecretaris zouden worden beëdigd in het kabinet-Balkenende IV. Fritsma werd echter door Kamervoorzitter Verbeet verzocht niet verder te gaan en de motie werd onder druk van de Kamer niet ingediend. Op 1 maart, tijdens de regeringsverklaring, kwam de PVV echter opnieuw over dit onderwerp in het geweer, toen beide politici inmiddels waren beëdigd. Fractievoorzitter Wilders diende een motie van wantrouwen in tegen Albayrak en Aboutaleb, met als argument dat hun dubbele nationaliteit tevens een dubbele landenloyaliteit met zich mee zou brengen. De schijn van belangenverstrengeling moest worden voorkomen, zo meende Wilders, en hij gebruikte onderzoeken die zouden aantonen dat een groot deel van de Nederlandse bevolking zijn standpunt deelde. De motie was een week van tevoren bekendgemaakt en veroorzaakte vooraf al veel tumult. Zij werd door geen enkele andere fractie gesteund, maar leidde binnen en buiten het parlement wel tot veel discussie over het verschijnsel dubbele nationaliteit. Vlaams Belang-leider Filip Dewinter besloot op 12 maart Wilders te volgen in zijn strijd tegen de dubbele nationaliteit en overwoog ook een wetsvoorstel om de dubbele nationaliteit voor politici te verbieden, aldus Vlaamse media.

Een week later diende de PVV opnieuw een motie in tegen een van oorsprong Marokkaanse politicus. Ditmaal ging het om het Kamerlid Khadija Arib (PvdA). Haar lidmaatschap van een adviescommissie voor de onafhankelijke Raad van de Mensenrechten in Marokko vormde volgens Wilders een beletsel bij loyaliteit aan Nederland. Ook deze motie leverde fel, emotioneel debat op en opnieuw kreeg de PVV-fractie in de stemming geen steun van een andere partij. De VVD-fractie toonde echter wel begrip.

D66-leider Pechtold zei op 21 maart in de Volkskrant dat Wilders duidelijkheid moest scheppen of zijn vrouw, die van Hongaarse komaf is, haar Hongaarse nationaliteit nog heeft. Wilders zei tegenover het programma NOS Headlines dat hij dat niet nodig vond.

Op 31 maart zei SP-leider Jan Marijnissen in een interview met De Telegraaf dat het "een dikke extra plus" zou zijn als de staatssecretarissen Aboutaleb en Albayrak hun buitenlandse paspoort zouden inleveren. Wel mogen ze het van hem zelf weten of ze dat daadwerkelijk doen, maar "een bewindspersoon heeft een voorbeeldfunctie", aldus de SP'er. Geert Wilders sprak van een groeiend draagvlak voor zijn eigen standpunt en riep via Kamervragen Albayrak opnieuw op afstand te doen van haar Turkse nationaliteit.

[bewerken] Strafzaak tegen uitspraken Wilders

Op 23 januari 2008 werd in het NPS-programma "Nova College Tour" waarin advocaat Gerard Spong te gast was bekendgemaakt dat hij samen met dertig UvA-studenten een strafzaak gaat aanspannen tegen Wilders. De medewerking van Spong vloeide volgens eigen zeggen vooral voort uit de uitspraak van Wilders dat de helft van wat in de koran staat, fascistisch is [11]. Wilders en de bezwaarmakers werden op 10 december 2008 gehoord door het gerechtshof in Amsterdam[12].

Op 21 januari maakte het gerechtshof bekend dat Wilders daadwerkelijk wordt vervolgd.

[bewerken] Opwarming van de aarde

Op 15 september 2008 onthulde de PVV ontkennend te staan tegenover klimaatverandering. Tweede Kamerlid Martin Bosma stelde in Kamervragen aan staatssecretaris Marja van Bijsterveldt dat de PVV "geschokt" was dat zeventigduizend scholieren "is wijsgemaakt dat de Noordpool aan het smelten is" en "dat er een verontrustende klimaatverandering aan de gang is". Naar de klimaatverandering werd verwezen met de bewoording "onbewezen theorieën".[13]

[bewerken] Opheffen van België

Op 16 mei 2009 vroeg de PVV premier Balkenende actief mee te werken aan de opheffing van België, onder meer door het sturen van een aparte ambassadeur naar de Vlaamse gemeenschap. Directe aanleiding hiertoe was een onderzoek waaruit bleek dat het imago van België in de wereld zeer slecht is. Geert Wilders: "(...) De toekomst is aan het onafhankelijke Vlaanderen dat zich in een federatie verbindt met Nederland. Daarom moeten we een ambassadeur hebben bij onze partner Vlaanderen en niet bij het bijna-stervende België.".[14][15]

De PVV is de enige Nederlandse politieke partij, die een hereniging van Nederland en Vlaanderen (vooralsnog in federatieve vorm) als actief programmapunt op de politieke agenda heeft staan.

[bewerken] Aanhang

PVV'ers plakken posters voor de verkiezingen in 2006

[bewerken] Omvang van de aanhang

Volgens opiniepeilingen van TNS NIPO en Peil.nl zou Wilders in november 2004, vlak na de moord op Theo van Gogh in een keer 24 tot 29 zetels hebben gehaald, als er toen Tweede Kamerverkiezingen waren houden. In de maanden daarna leek de steun voor de partij te zakken tot onder de 10 zetels. In de dagen voor de verkiezingen voorspelden de opiniepeilers 6 zetels (TNS NIPO) of minder. Wilders bleef gedurende de hele periode optimistisch; "er zitten tien zetels in." [16].

Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen 2006 bleek Wilders er niet ver naast te hebben gezeten. De Partij voor de Vrijheid haalde ruim 579.000 stemmen en negen zetels. Daarmee werd ze een van de winnaars van de verkiezingen. De concurrenten op het zogenaamde 'gat op rechts', Lijst vijf Fortuyn, EénNL en Partij voor Nederland, behaalden geen enkele zetel.

De Partij voor de Vrijheid zou voor de Kamerverkiezingen steun hebben gezocht bij en/of spontaan hebben gekregen op extreemrechtse en andere radicale internetfora, zoals Polinco, zo meldde NRC Handelsblad op 13 januari 2007 na eigen onderzoek[17][18]. Het zou vooral gaan om het verzamelen van ondersteuningsverklaringen die nodig waren om in alle kiesdistricten op de lijsten te komen. Dit werd, volgens Geert Wilders, gedaan door de stagiair Matthijs Jansen bij de partij, naar wie geen antecedentenonderzoek was verricht. Wilders gaf aan zich van personen met extreemrechtse denkbeelden te distantiëren.

[bewerken] Kenmerken van het electoraat

De Partij voor de Vrijheid heeft een relatief grote aanhang in de provincie Limburg, het westen van Noord-Brabant en in Rijnmond. De gemeente waar de Partij voor de Vrijheid bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2006 procentueel de meeste stemmen haalde was Venlo (17,85%), de geboorteplaats van Geert Wilders. De partij heeft weinig aanhang in de drie noordelijke provincies: Friesland, Groningen en Drenthe.

Uit het Nationaal Kiezersonderzoek 2006 bleek dat vooral oud LPF-stemmers voor Wilders kozen. Verder trok de PVV ontevreden VVD- en PvdA-stemmers en notoire niet-stemmers. Wilders-stemmers zijn vaker tegen de komst van moslims, tegen ontwikkelingssamenwerking en tegen Turkije in de Europese Unie. Mensen die op Wilders stemden zijn vaker man dan vrouw, vaker alleenstaand dan gehuwd, woonden vaak op het platteland, met name in het oosten en zuiden van het land. Stemmers op Wilders waren laag opgeleid en a-religieus. Wilders trok meer jongeren dan ouderen[19].

Uit een onderzoek van TNS NIPO uit 2009 blijkt dat de PVV steeds meer hoogopgeleiden trekt [20].

[bewerken] Verkiezingsuitslagen

Aantal Tweede Kamerzetels
Legenda Tweede Kamerverkiezingen 2006

[bewerken] Tweede Kamerverkiezingen 2006

Tweede Kamer
Verkiezingsjaar # stemmen  % van de stemmers # gewonnen zetels
2006 579.490 5,90% 9 / 150

[bewerken] Verdere verkiezingen

Bij de Provinciale Staten-verkiezingen van maart 2007 heeft de Partij voor de Vrijheid niet meegedaan, omdat er nog geen tijd geweest was om lijsten met kandidaten samen te stellen. Wilders riep zijn aanhang op om, net als hijzelf, blanco te stemmen.

De partij heeft in eerste instantie aangegeven dat ze bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen (2010) waarschijnlijk in veel gemeentes vertegenwoordigd zal zijn. Op 4 maart 2009 noemde Wilders enkele grote steden waar de PVV een gooi doet naar raadszetels, waaronder Den Haag en Rotterdam. De eerstvolgende raadsverkiezing vindt plaats in Venlo in november 2009. Hiervoor zocht de PVV nog kandidaat-raadsleden, maar op 15 augustus 2009 liet Wilders weten dat hij Venlo overslaat. Enkel in Den Haag en Almere doet de PVV mee[21].

[bewerken] Europese Parlementsverkiezingen 2009

Europees Parlement
Verkiezingsjaar # stemmen  % van de stemmers # gewonnen zetels
2009 769.125 17,0% post-Nice: 4 (25) post-Lissabon: 5 (26)

Aan de Europese Parlementsverkiezingen van 2009 nam men ook deel. Op 5 april 2009 werd de kandidatenlijst voor de Europese Parlementsverkiezingen 2009 van de partij bekend gemaakt. Barry Madlener was de lijsttrekker. Geert Wilders fungeerde als lijstduwer, maar mocht hij door middel van voorkeursstemmen toch gekozen worden, zou hij naar eigen zeggen[22] geen zitting nemen in het Europese Parlement. Ongeveer drie weken voor de verkiezingen lieten GroenLinks, D66, SP, PvdA, ChristenUnie weten dat zij samenwerking met de PVV in een toekomstige regering uitsluiten. Wilders liet hierop weten dat er sprake is van een "links cordon sanitaire", en sloot vervolgens zelf GroenLinks uit als mogelijke regeringspartner.[23]. Bij de verkiezingen behaalde de PVV 4 zetels. Wilders werd inderdaad met voorkeursstemmen gekozen, maar kondigde meteen aan zijn zetel niet te zullen innemen. In het parlement behoort de partij tot de niet-ingeschrevenen.

[bewerken] Tweede Kamer

Na de Tweede Kamerverkiezingen van 2006 heeft de partij negen vertegenwoordigers in de Tweede Kamer der Staten-Generaal, te weten:

Zie: alle (voormalige) Tweede Kamerleden voor de Partij voor de Vrijheid


Op 26 maart 2009 zorgde de PVV voor een novum, tijdens een debat over de kredietcrisis verliet de gehele fractie de vergaderzaal na opmerkingen van CDA-fractieleider Pieter van Geel dat er nauwelijks nog iets te veranderen was aan de crisismaatregelen die de coalitiepartijen voorstelden. Na de woorden van Van Geel trok de PVV de conclusie dat het debat zinloos was en dat het geen nut had het debat bij te wonen na zo'n volgens hen ondemocratische aankondiging. Volgens Wilders was er sprake van een schijndebat en Noord-Koreaanse toestanden, tijdens het vertrek van de PVV roffelde een deel van de Kamer instemmend op de bankjes. Achteraf kwam het weglopen de PVV-fractie op kritiek te staan van nagenoeg alle overige fracties, de aanhangers van Wilders gaven de PVV echter groot gelijk. [24] [25]

[bewerken] Europees Parlement

Sinds de Europese Parlementsverkiezingen van 2009 zitten de volgende vier politici namens de PVV in het Europees Parlement:

[bewerken] Literatuur

  • G. Wilders, Partij voor de Vrijheid: Kies voor Vrijheid (2005)
  • S. Fritsma, De Immigratieramp (2007)

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Externe link

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

  1. ↑ PVV net NSB, Telegraaf 27 april 2009
  2. ↑ Nu.nl 27 april 2009
  3. ↑ Wilders lid PVV "Alleen Wilders lid PVV" NRC Handelsblad, 21 april 2007
  4. ↑ Onderzoekers: PVV is extreemrechts De Pers, 10 december 2008
  5. ↑ Achtste monitor racisme en extremisme: Islamofobie neemt verder toe, website Monitor Racisme en Extremisme
  6. ↑ Onderzoekers verklaren PVV 'extreemrechts', de Volkskrant, 10 december 2008.
  7. ↑ GS (6 maart 2008). PVV veegt de vloer aan met gedoogbeleid. PVV. Geraadpleegd op 17 maart 2009.
  8. ↑ Genoeg is genoeg: verbied de Koran de Volkskrant, 8 augustus 2007
  9. ↑ Tweede Kamer weer woedend om PVV-motie Elsevier, 5 december 2007
  10. ↑ Elsevier, 30 december 2007
  11. ↑ Claudia van Zanten (23 januari 2008). Studenten en Spong dagen Wilders voor rechter. Elsevier. Geraadpleegd op 28 maart 2009.
  12. ↑ "PVV volgens onderzoekers extreemrechts" NU.nl, 10 december 2008
  13. ↑ "Noordpool smelt niet volgens PVV" De Pers, 15 september 2008
  14. ↑ "PVV wil ambassadeur in Vlaanderen" De Pers, 16 mei 2009
  15. ↑ "PVV wil ambassadeur in Vlaanderen" Herenig Nederland en Vlaanderen, vrijdag 15 mei 2009
  16. ↑ "Wij zijn echte rasoptimisten", Metro, 2 november 2006 (geplaatst op website PVV)
  17. ↑ "PVV riep steun van extreem-rechts in" NRC Handelsblad, 13 januari 2007
  18. ↑ "Extreem-rechts hielp partij Wilders" - achtergrondartikel, NRC Handelsblad, 13 januari 2007
  19. ↑ "Aanhang PVV is jong, areligieus en woont niet in stad" Trouw, 17 maart 2007
  20. ↑ novum (20 februari 2009). Wilders-stemmers 'steeds normaler'. Trouw. Geraadpleegd op 28 maart 2009.
  21. ↑ "Wilders laat gemeenteraadsverkiezingen lopen" De Pers, 15 augustus 2009
  22. ↑ Geert Wilders geeft aan dat hij geen zitting zal nemen in het Europees Parlement - De Telegraaf - 5 april 2009
  23. ↑ "Links wil niet met Wilders" Algemeen Dagblad, 11 mei 2009
  24. ↑ PVV-fractie loopt woest weg uit crisisdebat, Elsevier, 26 maart 2009
  25. ↑ PVV loopt boos weg uit crisisdebat, Trouw, 26 maart 2009


Tweede Kamerleden voor de PVV (lijst)

Fleur Agema · Martin Bosma · Hero Brinkman · Teun van Dijck · Sietse Fritsma · Dion Graus · Raymond de Roon · Geert Wilders
Europees Parlementsleden voor de PVV (lijst)

Louis Bontes · Barry Madlener · Laurence Stassen · Daniël van der Stoep
Politieke partijen in Nederland
Tweede Kamer: Christen Democratisch Appèl (41) · Partij van de Arbeid (33) · Socialistische Partij (25) · Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (21) · Partij voor de Vrijheid (9) · GroenLinks (7) · ChristenUnie (6) · Democraten 66 (3) · Partij voor de Dieren (2) · Staatkundig Gereformeerde Partij (2) · Lid Verdonk (1)
Eerste Kamer: Christen Democratisch Appèl (21) · Partij van de Arbeid (14) · Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (14) · Socialistische Partij (11) · GroenLinks (4) · ChristenUnie (4) · Staatkundig Gereformeerde Partij (2) · Democraten 66 (2) · Partij voor de Dieren (1) · Onafhankelijke Senaatsfractie (1) · Fractie Yildirim (1)
Europees Parlement: Christen Democratisch Appèl (5) · Partij voor de Vrijheid (4) · Partij van de Arbeid (3) · Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (3) · Democraten 66 (3) · GroenLinks (3) · Socialistische Partij (2) · ChristenUnie-Staatkundig Gereformeerde Partij (2)
 
Persoonlijke instellingen
Boek maken